http://www.hbo.com/alzheimers/about-the-project.html SEYREDIN
http://www.hbo.com/alzheimers/alzheimers-basics.html
http://www.hbo.com/alzheimers/alzheimers-basics.html
http://www.hbo.com/alzheimers/hope-in-science.html BILIM
INSANLARIALZHEIMER’I ANLAMAKTA, NEDENINI, TESHISINI, VE TEDAVILERINI ANLAMAKTA
COK YOL KAT ETTILER;ABD DE YASLI NUFUSUN % 54 DU ALZHAYMIRLA TANISTILAR,YA
KENDILERI VEYA SEVDIKLERI, YAKINLARI ARKADASLARI, KOMSULARI ALZHEIMERS HASTASI http://www.hbo.com/alzheimers/national-impact.html ; 2040 LARDA ABD DE
BU SAYI 11 MILYON OLABILIR
http://www.hbo.com/alzheimers/science-seeing-the-living-brain.html YASAYAN BEYIN
ALZHEIMER HABERLERI, GUN GUN
http://www.pbs.org/theforgetting/news/
ALZHEIMERS HABERLERI , hergun http://www.pbs.org/theforgetting/news/index.php
http://www.alzinfo.org/News/index.asp
http://www.alznews.org/Library/InfoManage/Guide.asp?FolderID=53
http://www.pbs.org/newshour/search_results.html?q=alzheimer&x=15&y=8
http://www.alzheimersnews.com/ siyah ve yesil cay
http://www.medicalnewstoday.com/sections/alzheimers/
http://www.mentalhelp.net/poc/view_doc.php?type=news&id=18&cn=147
http://www.sciencedaily.com/news/mind_brain/alzheimer's/
http://www.dshs.state.tx.us/alzheimers/anews.shtm
http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/alzheimersdisease.html
http://www.lib.uiowa.edu/hardin/md/alzheimer.html
OGRENIN VE INSANLARI
BILGILENDIREREK, ALZHEIMER DAHIL YASLI-HASTALARIN , HASTALIK HK BILGISIZ ,
CAHIL VEYA KOTU NIYETLI YAKINLARI TARAFINDAN TACIZE UGRAMALARINI MUTLAKA
ONLEYIN; CUNKU BU INSANLARIN SALDIRGANLIKLARI, OFKELERI, DUSMANLIKLARI,
KORKULARI, PARANOYALARI, HIC KIMSEYI TANIMAMASI, COCUK TORUNUNA BILE HAKARET
ETMESI, BELKI “ONU SEVMIYORUM” DEMESI , HEPSI DE BEYNINDEKI ALZHEIMER HASTALIGI
ILE ILISKILI. ALZHEIMERS HASTALIGINA “ UZUN VEDALASMAK ” DENIYOR CUNKU HASTALAR
ZAMANLA ESINI, COCUKLARINI BILE TANIMIYORLAR AMA 5-20 SENE YASIYORLAR. HEM VAR
HEM DE YOKLAR YANI AMA BAKIMA , BEBEK GIBI YAKIN BAKIMA MUHTACLAR.
http://www.hbo.com/alzheimers/
ALZHEIMER PROJESI http://www.hbo.com/alzheimers/about-the-project.html
, HAFIZA KAYBI TEYPLERI, 5 DIZI SEKLINDE 10 MAYIS 2009 DA BASLIYOR BU
DOKUMANTER-HEPSI GERCEK KISILER, GERCEK AILELER, SEYREDIN VIDEOLARDAN-BILIM
INSANLARINDAN YENI BULUSLAR ACIKLANIYOR http://www.alz.org/news_and_events_16202.asp
BEYNIMIZI
KORUMAK, SAGLIKLI KALMASINI SAGLAMAK, ALZHEIMERS OLMAMAK ICIN; AYRICA SON
BILIMSEL ACIKLAMALARA GORE, HBO+NIH AMERIKAN ULUSAL YASLILIK ENSTITUSUNUN
BIRLIKTE HBO ICIN HAZIRLADIKLARI “ALZHAYMIR PROJESI” ADLI DOKUMANTERLERDE BILIM
INSANLARI-ARASTIRMACILAR ACIKLIYOR; tansiyonunuzu, toplam
kolestrolunuzu, iyi ve kotu kolestrollerinizi, trigliseritinizi, kanda
sekerinizi , kilonuzu kontrollu ve istenilen- olmasi gereken saglikli
degerlerde olmasi, ayrica akilli ve dengeli cok az ve zeytinyagli-iyi omega 3
balik yagli ve hic sekersiz-cok az sekerli akilli beslenmek http://www.ruki.org/neyemelinekadar.htm
ve gunde 30-45 dakika spor, aerobik yapmak
sadece diyabeti, sadece kalp –kanser-diyabet-inme/felc hastaligini onlemiyor,
bu onlemler sadece kalp hastasi ve diyabetli vs olanlara iyi gelmiyor, hem de
son arastirma ve bilimsel aciklamalara gore hepsinin de yaslilikta gorulen
Alzheimers’la da, onlenmesiyle de,
yakinen iliskisi var. Alzheimer gunumuzde kanserden sonra en korkulan
ikinci hastalik; http://www.hbo.com/alzheimers/momentum-in-science.html http://www.hbo.com/alzheimers/the-supplementary-series.html www.hbo.com/Alzheimers http://www.hbo.com/alzheimers/the-supplementary-series.html http://www.hbo.com/alzheimers/the-films.html http://www.hbo.com/alzheimers/video-glossary.html Alzheimer belirtilerinin baslamasindan
5-10-15 sene beslenmeniz-kandaki istenmeyen yag ve seker/glukoz fazlasi ve
damarlarinizin daralmasi sertlesmesi ve kan akisinin azalmasi, kalbinizin
yuksek tansiyondna yorulup kotulesip beyne kan pompalayamamasi, az kan gitmesi
hepsi de beyninizdeki noron hucrelerini de olduruyor ve alzheimer’a zemin
hazirliyor;hala dusunmeyin harekete
gecin. http://www.hbo.com/alzheimers/ http://www.alz.org/news_and_events_16202.asp http://www.alz.org/alzheimers_disease_alzheimers_disease.asp http://www.actionalz.org/share.asp http://www.hbo.com/alzheimers/the-supplementary-series.html
VE SEYREDIN, DINLEYIN VIDEOLARLA-bazilari kisa , bazilari 1-2 saat,
ARASTIRMACILARA, tip talebelerine, doktorlara, universitelere, tip
fakultelerine, saglik gorevlilerine, hepimize de tavsiye edilir-bilimin yeni
buluslarini acikliyorlar adim adim, hastalarla konusmalar da cok
ilginc-beyinlerin ne kadar nasil zarar gordugunu anlamak cok kolay http://www.hbo.com/alzheimers/the-films.html http://www.hbo.com/alzheimers/video-glossary.html http://www.hbo.com/alzheimers/momentum-in-science.html http://www.hbo.com/alzheimers/the-supplementary-series.html http://www.nia.nih.gov/alzheimers/advideo http://www.alz.org/alzheimers_disease_4719.asp http://www.hbo.com/alzheimers/hope-in-science.html http://www.hbo.com/alzheimers/momentum-in-science.html
OZETLE SAGLIKLI VE UZUN YASARKEN
, HEM DE 70-80-90 LARDA DA AKILLICA
DUSUNEREK, KONUSARAK, BEYNINIZ PIRIL PIRIL YASLANMAK, YASAMAK SAGLIKLI
OLABILMEK VE ALZHAYMIR DA OLMAMAK ICIN HEPIMIZIN YAPMAMIZ GEREKENLER;
·
DAHA
ONCE BILIM VE TIP DUNYASININ BILDIKLERININ
de ustune, simdi Alzheimer a care bulmak icin surdurulen bircok
arastirmada beyinle, beynin genc ve saglikli, akilli, dusunebilen, konusabilen,
hastalanmadan unutmadan, yok olmadan, yavas yavas sifirlanmadan yasayabilmesi
icin, alzhaymir olmamak icin nelerin onemli oldugu kesfedildi-hatta asisi da
cok yakin olabilir ama simdilik en onemli ozet asagidakiler CUNKU YENI
DOKUMANTERLER hbo da 10 mayis 2009 dan beri gunlerdir, saatlerce tekrar tekrar
yayinlaniyor http://www.hbo.com/alzheimers/momentum-in-science.html http://www.hbo.com/alzheimers/the-supplementary-series.html ;
·
Tansiyonunuz
dusuk olmali 12/8 ve altinda olmalidir MUTLAKA, doktorunuzla gorusun, akilli
yasam degisikliklerine ragmen 1-2 ay sonra hala tansiyonunuzdan birisi israrla
bunun ustundeyse , mutlaka yuksek tansiyonu dusurmek icin surekli omur boyu
ilac kullanmalisiniz
·
Toplam
kolestrolunuz dahil tum lipid, kan daki yaglarinizin tumu dusuk ve saglikli
degerlerde olmali http://www.ruki.org/onemlirakamlar.htm degilse, omur boyu kolestrol
dusurucu ilac kullanmalisiniz tum toeki akilli yasam secimelriniz yani sira,
yoksa damarlariniz, kalbiniz, beyniniz cok agir hasarlanmakta ve siz adim asim
kalp, inme, felc, kanser, alzhaymira dogru kosmaktasiniz http://www.hbo.com/alzheimers/ http://www.hbo.com/alzheimers/the-supplementary-series.html
·
Saglikli
kiloda olmalisiniz
·
Az tuzlu, hic tuzsuz beslenin –bilim adamlari tuz, seker
ve yaglari , yagli beslenmeyi dusmaniniz ilan etmis durumdalar damarlar, kalp,
,kan sekeri, diyabet, beyniniz, alzhaymir icin
·
Az -minimum yagli, az-minimum sekerli ve akilli
dengeli beslenmelisiniz bakin http://www.hbo.com/alzheimers/the-supplementary-series.html http://www.hbo.com/alzheimers/ www.ruki.org/neyemelinekadar.htm http://www.ruki.org/dogrubeslenmek.htm www.ruki.org/bbmmutfak.htm
·
Hergun
30 dakika aerobic veya 45-60 dakika spor, egzersiz yapmalisiniz-bunun beyinde
onemi inanilmaz fazla- EGZERISZ, SPOR BEYINDE yeni noronlar, yeni hucreler
olusmasina yardimcidir diyorlar simdi son arastirmalardan sonra bilimsel olarak
ispatlanmisdir http://www.hbo.com/alzheimers/supplementary-the-benefit-of-diet-and-exercise-in-alzheimers.html http://www.hbo.com/alzheimers/ ALZHEYMIR 2 TURLUDUR, BIR
COGUNLUKLA YASLILIKTA 65 YAS USTUNDE GORULEN SEKLI, BIR DE GENETIK VE DAHA GENC
40-50 LI TYASLARDA DA GORULENLER- gerci teshis konudugunda en az 5-10-15 sene
evveliyati vardir beyindeki hasarin denmekte
·
BU
ONLEMLERI ALARAK, GEREKIRSE AGRESIF SEKILDE ILAC KULLANARAK YUKSEK TANSIYON,
KOLESTROL , DIYABET ONLENEREK, KONTROL ALTINA ALINARAK, SAGLIKLI DEGERLERDE
OLMASI GARANTILENEREK, TUM
DAMARLARINIZDA DAMAR HASTALIGI-SERTLESMESI, DARALMASI, TIKANMASI KALP, BEYIN
HASARI, BEYNINIZDEKI HUCRELERIN OLMESI , ADIM ADIM ALZHAYMIRA YAKLASMAK MUTLAKA
ONLENMELIDIR
·
DIYABETINIZ
VARSA MUTLAKA SAGLIKLI DEGERLERDE OLMALIDIR
CUNKU KANDAKI FAZLA GLUKOZ BEYNI
COK HASARLIYOR HAFIZA VE DUSUNME KAPASITESI KAYBOLUYOR-AZ SEKERLI AZ
YAGLI IDEAL COZUM
·
KOLESTROLU
dusuren statin ilaclar kanda yaglanmayi, kolestrolu lipidleri onleyerek, hem de
alzheimers’I da engellemekte =yaslilikta yasanan alzhaymir riskimiz
azaliyor ve/veya hatta aileden gelen
genetic Alzheimer varsa daha genc yaslarda gorulen ona da cok yardimcidir bu
beslenme http://www.hbo.com/alzheimers/the-supplementary-series.html
·
Egzersiz+akilli
minimum sekerli, minimum yagli, az zeytinyagli, omega 3 balik yali, balik
izagarali cok fazla sebzeli beslenme, akilli dengeli beslemek-hepsi de hemd e
alzheymir riskini de dusurmektedir http://www.hbo.com/alzheimers/supplementary-the-benefit-of-diet-and-exercise-in-alzheimers.html
·
bagisiklik
sistemi ve alzhaimer iliskisi http://www.hbo.com/alzheimers/supplementary-inflammation-the-immune-system-and-alzheimers.html
·
Egzersizin
bugune kadar bilinen faydalari yani sira, beyne de cok fazla cok yonlu yardimi
oldugu anlasilmistir son arastirmalarda http://www.hbo.com/alzheimers/
·
65 yas
ustundeki her 3 erkekten 1 ri, her 2 kadindan 1 ri beyindeki hucrelerin olmesi
yuzunden dementia-alzhaymir ve de felc/inme riskindedir; akilli yasam
secimlerimiz ile onleyebiliriz, oteleyebilirizbasarili ve akilli yaslanmak icin
bilimin sirlari bunlar-daha Amerika’da 10 mayis 2009 dan beri bu dokumanterde
aciklaniyor http://www.hbo.com/alzheimers/
·
Kanda
glukoz degerleriniz normal olmali- insulin direnci de beyne zarar veriyor http://www.hbo.com/alzheimers/the-supplementary-series.html
·
Tansiyonumuza,
kalbimize, damarlarimiza, kandaki sekerimize/glukoza iyi bakmak-SAGLIKLI
DEGERLER ARASINDA TUTMAK, gerekiyorsa hemen omur boyu ilac kullanmak, iyi ve
akilli az sekerli-az yagli beslenmek, spor yapmak , size fazlasiyla
odullendirir-alzhaymiri onlemek dahil buna
·
Egzersiz
yapanlarda –farelerle yapilan deneylerde- beynin daha akilli, iyi dusunen,
cabuk kavrayan, hemen cozum bulan ozelliklerinin arttigi ispatlandi hic
egzersiz yapmayan farelere gore (kafeslerine donen egzerisz tekerlegi konuyor ½
gruba ve gece gunduz ona cikip tekerlegi cevirip egzersiz yapanlar ve
kafeslerinde bu alet olmayip oylece outran farelerden olsuyor bu grup)Egzersiz
yapan farelerin beyinlerinin resimelrinde cok buyuk farkliliklar tesbit
edildi-bu da alzhaymirda kaybedilen tum bu ozelliklerin , egzersizle surekli
beyne kazandirilacagini, beynin kapasitesinin arttirilabilecegini
ispatladi.Egzerisz beyindeki yeni noronlari arttiriyor ve daha cabuk ogrenmeye
, daha iyi ogrenmeye sebep-20 sene once bu gercek bilinmiyordu, ilaclardan care
umuluyordu tipta denmekte.SIMDI CEVAP EGZERSIZ.
·
Insulinle,
kanda sekerle alzheimers iliskisi bilimsel olarak aciklaniyor http://www.hbo.com/alzheimers/supplementary-the-connection-between-insulin-and-alzheimers.html
·
UNUTMAYIN YASLILIK ASLA =ALLAHIN EMRI BUNAMAK DEMENTIA DEMEK DEGIDLIR.
DEMENTIA=ALZHEIMER BEYNIN AGIR HASTALANMASIDIR. 80-90-100 YASLARINDA PIRIL
PIRIL ZEKA VE AKILLA, KARSINIZDA SAATLERCE GUNCEL KONULARDA AKILLICA KEYIFLE
SOHBET EDECEGINIZ BIRCOK INSAN, KENDISINE COK IYI BAKMIS INSANLAR TANIMIS
OLSAYDINIZ, SIZ DE ANLARDINIZ ARADAKI FARKI.BOYLE SAGLIKLI VE COK YASLANMIS COK
INSAN VAR AMA 50-60 LARDA BEYNI BITMIS DE COK INSAN VAR.NEDENINI SIMDI ANLAMAK
COK DAHA KOLAY ARTIK-CUNKU BILIM TIP ACIKLIYOR DUNYAYA http://www.hbo.com/alzheimers/momentum-in-science.html SEYREDIN, DINLEYIN
·
LUTFEN
SIMDI DAHA YENI BIR BILIMSEL VE TIBBI PENCEREDEN BAKIN SAGLIGINIZA BU COK YENI
ARASTIRMA BILGILERININ ISIGINDA , HAYATINIZA VE KENDINIZI DEGERLENDIRIN, OENMLI
POZITIF DEGISIKLIKLER YAPIN HAYATINIZDA, MUTFAKLARINIZDA. http://www.hbo.com/alzheimers/
·
Videolarda kisa 12-15-20 dakilalik videolari seyredin dokumanterlerden http://www.hbo.com/alzheimers/supplementary-identifying-mild-cognitive-impairment.html http://www.hbo.com/alzheimers/momentum-in-science.html http://www.hbo.com/alzheimers/the-films.html http://www.hbo.com/alzheimers/the-supplementary-series.html
65 YASIN
USTUNDEKI HER 8 KISIDEN 1 KISI ALZHAYMIR VE EN COK KORKULAN, KANSERDEN SONRA,
IKINCI HASTALIK; 65 DEN SONRAKI HER 5 SENE ICIN HASTA SAYISI 2 YE
KATLANMAKTADIR;
http://www.alz.org/alzheimers_disease_4719.asp
BEYNIMIZDE BIR TUR
YAPALIM ve alzheimerin beynimizi nasil etkiledigini gorelim http://www.alz.org/alzheimers_disease_4719.asp
http://www.alz.org/alzheimers_disease_know_the_10_signs.asp
10 BELIRTISI http://www.alz.org/alzheimers_disease_10_signs_of_alzheimers.asp
http://www.alz.org/alzheimers_disease_causes_risk_factors.asp
RISK FAKTORLERINIZ
http://www.alz.org/alzheimers_disease_stages_of_alzheimers.asp
ALZHAYMIR 7 DONEMI-DEVRESI
http://www.hbo.com/alzheimers/ ALZHEIMER PROJESI http://www.hbo.com/alzheimers/about-the-project.html , HAFIZA KAYBI
TEYPLERI, 5 DIZI SEKLINDE 10 MAYIS 2009 DA BASLIYORBU DOKUMANTER-BILIM
INSANLARINDAN YENI BULUSLAR ACIKLANIYOR-HEPSI GERCEK KISILER, GERCEK
AILELER,SEYREDIN VIDEOLARDAN http://www.hbo.com/alzheimers/the-films.html 5 AILE, 5 FILM VE ABD DE HBO OZEL KANAL TV DE YAYINLANMA
PROGRAMLARI http://www.hbo.com/apps/schedule/ScheduleServlet?ACTION_DETAIL=DETAIL&FOCUS_ID=666929 ; http://www.alz.org/news_and_events_16202.asp http://www.hbo.com/alzheimers/hope-in-science.html
http://www.alz.org/alzheimers_disease_what_is_alzheimers.asp
http://www.hbo.com/alzheimers/alzheimers-basics.html
http://www.hbo.com/alzheimers/hope-in-science.html BILIM
INSANLARIALZHEIMER’I ANLAMAKTA, NEDENINI, TESHISINI, VE TEDAVILERINI ANLAMAKTA
COK YOL KAT ETTILER
http://www.nia.nih.gov/alzheimers
http://www.pbs.org/theforgetting/ ABD HALK TV SI PBS’DEN “UNUTMAK” ALZHEIMER HK
2 SAATLIK BILGI, DOKUMANTERI ONLINE IZLEYIN http://www.pbs.org/theforgetting/watch/index.html VE ALZHEIMER MI, 10
TEMEL ISARET http://www.pbs.org/theforgetting/diagnosis/index.html mesela atm
kartinizi veya arabayi nereye park ettiginizi hatirlamamak, bulamamak kirk
yilda bir normaldir ama ATM kartinin ne oldugunu hatirlayamamak Alzheimer
isaretidir http://www.ahaf.org/alzheimers/about/symptomsandstages.html http://www.ahaf.org/alzheimers/about/symptomsandstages.html ; eger Alzheimer hastasina
bakiyorsaniz http://www.pbs.org/theforgetting/caregivers/index.html http://www.pbs.org/theforgetting/caregivers/resources.html ;alzheimer’la
ilgili son haberler http://www.pbs.org/theforgetting/news/index.php ; http://www.pbs.org/theforgetting/coping/index.html yeni mi teshis
kondu?;risk faktorleri http://www.pbs.org/theforgetting/risk/index.html ILERLEYEN YAS ,AILEDE
VAR MI, GENETIK EN BUYUK RISK FAKTORU, kadinlarda daha fazla, egitimleri daha
dusuk olanlarda daha fazla, etnik gruplar, genlerde tipik bir gen varsa, ailede
alzheimer olmasi , ilerleyen yas http://www.pbs.org/theforgetting/risk/resources.html ; ve ALZHEIMERS’IN 7 DEVRESI http://www.alz.org/alzheimers_disease_stages_of_alzheimers.asp http://www.alz.org/national/documents/topicsheet_stages.pdf http://www.nia.nih.gov/Alzheimers/Publications/stages.htm http://www.mayoclinic.com/health/alzheimers-stages/AZ00041 CALMAKLA SADAKATSIZLIKLE VS SUCLAMA
PARANOYALARI VARDIR http://alzheimers.org.uk/site/scripts/documents_info.php?documentID=101 http://healthlink.mcw.edu/article/1031002239.html http://www.ahaf.org/alzheimers/about/symptomsandstages.html ;TEDAVILER http://www.alz.org/alzheimers_disease_treatments.asp http://www.alz.org/national/documents/topicsheet_treatments.pdf ; BROSURLER http://www.alz.org/alzheimers_disease_publications.asp ;ALZHEIMERS NEDIR VE SIZ NE YAPABILIRSINIZ 32 SAYFA
BROSUR http://www.alz.org/national/documents/brochure_basicsofalz_low.pdf BEYINDE 100 MILYAR NORON YANI BIRBIRLERIYLE
KONUSAN SINIR HUCRESI OLDUGUNU BILIYOR MUSUNUZ?;
brosurler http://www.alz.org/alzheimers_disease_publications_alz_basics.asp ; COCUKLARA VE
GENCLERE YARDIMCI OLMAK ICIN ALZHEIMER NEDIRI ANLATMAK BROSURU 12 SAYFA http://www.alz.org/national/documents/brochure_childrenteens.pdf cunku onlarin
anneleri, dedeleri, anneanne babanneleri vs ile ilsikileri kokden degisecektir
ve cocuklar davranislarin tumunun de ofke ve dusmanlikalr dahil, beyinden
,Alzheimerdan kaynaklandigini anlamak ogrenmek zorundadirlar
http://www.alz.org/alzheimers_disease_web_links.asp
ALZHEIMER’S HABERLERI
http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/alzheimersdisease.html
http://www.topix.com/health/alzheimers-disease
http://www.alzinfo.org/News/index.asp
http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/alphanews_a.html
http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/newsbydate.html http://www.lib.uiowa.edu/hardin/md/alzheimer.html
http://www.alz.org/alzheimers_disease_web_links.asp
10
adet ALZHEIMER’S ikaz isareti http://www.alz.org/national/documents/brochure_10warnsigns.pdf
|
SUNLAR NORMALDIR |
SUNLAR NORMAL
DEGILDIR-ALZHEIMER’A ISARET |
|
BANKA Atm karti numaranizi
unutmak, arabanizi park ettiginiz yeri unutmak |
ATM kartinin ne oldugunu
unutmak veya nasil bir arabaniz oldugunu unutmak –hafizada kayiplar |
|
O anda ne soylemek uzere
oldugunuzu unutmak |
Hergun yaptiginiz bir isi
unutmak, mesela cek defterinizi yazmak, yemek yapmak,hergun oynadigi kart
oyununu oynayamamak, telefon edememek,
araba kullanmayi unutmak normal degildir-bilinen isleri yapmakda
zorluklar |
|
Bir olayi anlatirken ara sira
bir kelimeyi hatirmalak icin durup nefes almak |
Sik sik hergunku kelimeleri
veya terimleri unutmak- mesela disfircasi keliemsini hatirlayamamak ve
dislerimi sey ettigim demek gibi-
lisanla dille ilgili problemler |
|
Haftanin hangi gunu disciyle
randevunuz oldugunu unutmak |
Kendi mahallenizde kaybolmak,
oraya nasil gelidigini , ne zaman geldigini hatirlamamak, unutmak ve geriye
evine donememek - nerede ve ne zaman oldugunu unutmak, kaybolmak,
disorientation denen disoriyantasyon-yerini zamani bilmemek |
|
Ara sira kotu –yanlis karar
vermek |
Uygunsuz sekilde giyinmek veya
hic tanimadik birisine uygunsuz sekilde guvenmek- zayif ve gittikce azalan
muhakeme, konsantrasyon , kararlar – sokakda isemek, gereksiz durumda polis
cagirmak,icgudulerini kendi kontrolu altina alamamak, teshircilik, cinsel olarak uygunsuz
davranislar sergilemek veya sozler soylemek |
|
Cek defterinizin ara sira
balansinin tutmamasi |
Beyinle ilgili mental isleri
tamamen unutmak-mesela hesap yapmak , tahminde bulunmak –abstre dusunmekde
problemler |
|
Anahtarlarinizi veya
cuzdaninizi yanlis yere koymak veya
kaybetmek |
Buzluga su koyduktan sonra
bunu derin dondurucuya koymak yerine, firina koymak; Bulasiklari buzdolabina
koymak; sutu buzdolabi yerine tezgahta birakmak, sokakda isemek vs- bircok
seyleri yanlis yerlere koymak |
|
Ara sira modunuzda degisiklik
derpesif olmak veya uzgun olmak |
Ani mod degisiklikleri- teshis
konmus bir depresyon veya baska psikiyatrik hastalik yoksa- karakteri disinda
mod ve davranislarda degisiklikler, paranoya, ani seksuel girisimler,
dusmanlik, asiri endiseler,korku ve ofkeler |
|
Yaslandikca daha cok veya daha
az konusmak |
Asriri zihin karisikligi,
suphecilik, birseyleri caliniyor olmak, yiyecek zehirli sanmak, dusunce
bozukluklari, korku veya bagimlilik –kisilikte degisiklikler-kendi
kontrolunde degildir, beyindeki degisikliklerden kaynaklanmaktadir tumu de |
|
Yorgun olunca istirahat etmek
istemek ve sosyal randevulardan kacmak |
Televizyonun onunde saatlerce
uyuklamak, gereginden cok fazla uyumak, eskiden ilgi duydugu seylerden hic
zevk, keyif almamak-insiyatiflerin kaybolmasi |
http://www.pbs.org/theforgetting/diagnosis/index.html http://www.alz.org/alzheimers_disease_symptoms_of_alzheimers.asp http://www.alz.org/national/documents/brochure_10warnsigns.pdf
http://www.alz.org/national/documents/brochure_documentationguide.pdf
9 sayfa, ALZHEIMERSLI KISIDEKI degisiklikler brosuru-MUTLAKA BIRILERI TERCUME
EDIP INTERNETE KOYMALIDIR TURKCE OLARAK, ZAMANIM YOK
ALZHEIMERS’DA
ERKEN DEGERLENDIRME, TESHIS VE TEDAVI ICIN
http://www.alz.org/national/documents/brochure_toolsforidassesstreat.pdf BROSUR 40 SAYFA
|
ALZHEIMERS HASTALIGI
SEMPTOMLARI OLAN KISIDE |
NORMAL YASLANMA DOLAYISI
ILE DEGISIKLIKLER OLAN BIRISINDE |
|
Tum
yasadiklarini, tecrubelerini unutur |
Bir
tecrubenin bir kismini unutur |
|
Sonra
cok ender olarak hatirlayabilir |
Sonra
genellikle de hatirlar |
|
Yavas
yavas yazili ve sozlu talimatlari takip edemez olur |
Yazili
ve zolu talimatlari genellikle takip edebilir, anlar, yapar |
|
Zamanla
hatirlatma notlari kullanamaz yazamaz , anlamaz olur |
Not
yazarak veyayazili notlari genellikle takip edebilir |
|
Yavas
yavas zamanla kendisine bakamaz olur |
Geneliikle
kendine bakabilir |
http://www.alz.org/alzheimers_disease_symptoms_of_alzheimers.asp
http://www.pbs.org/theforgetting/diagnosis/index.html
http://www.alz.org/alzheimers_disease_web_links.asp
http://www.lib.uiowa.edu/hardin/md/alzheimer.html
http://www.pbs.org/theforgetting/
OCAK 2004 de 2 SAATLIK BIR SHOW ILE GERCEK HASTALAR VE GERCEK YAKINLARI
ARACILIGI ILE HASTALIK HK DETAYLI BILGI EDINDIK –AYNI ISIMDEKI BIR KITAPTAN
ESINLENEREK HAZIRLANMIS. ALZHAYMIR ESKI ANILARIN UNUTULMASI VE YENI ANILAR DA
EDINILEMEMESI HASTALIGIDIR-TUM KAYNAKLARLA , ALZHEIMER’DA SON GELISMELER PBS TV
–GERCEK INSANLAR, GERCEK AILELERLE ALZHEIMER TRAJEDISINI VE KENDIMIZE VE
SEVDIKLERIMIZE NASIL YARDIM EDEBILIRIZ OGRENELIM.
SAYILARI SIDDETLE ARTIYOR. ALZHAYMIR BEYINDE GORULEN OLAGANUSTU NISASTAMSI
OLUSUMLAR NETICESINDE, TUM NORONLARIN BIRER BIRER BIRBIRLERIYLE ILISKIDEN
VAZGECMESI- KOPMALARI, OLMELERI VE NIHAYET BEYINDE BILGI AKISINI SAGLAYAN
NORONLARDAKI OLUMLER, BEYINDE KUCULME, BEYNIN OLUMUDUR NETICEDE. YASLILIKTA YASANAN
UNUTKANLIKLAR, YASLANMAK DEGILDIR
ALZHAYMIR; BASKA BIR HASTALIKTIR. SU BROSURLERDEN OGRENIN VE INSANLARI
BILGILENDIREREK, ALZHEIMER DAHIL YASLI-HASTALARIN ,
HASTALIK HK BILGISIZ , CAHIL VEYA KOTU NIYETLI YAKINLARI TARAFINDAN TACIZE
UGRAMALARINI MUTLAKA ONLEYIN http://www.alzheimers.org/eshop/shopdisplaycategories.asp
http://www.alzheimers.org/eshop/shopdisplayproducts.asp?cat=All ; http://www.pbs.org/theforgetting/resources/index.html
http://www.alz.org/ResourceCenter/ByType/ResourceLists.htm http://www.alzheimers.org/ http://www.alz.org/ http://www.aoa.gov/ http://www.alzheimers.org/eshop/shopdisplayproducts.asp?cat=All
http://www.ahaf.org/alzheimers/about/symptomsandstages.html
ALZHEIMER BELIRTILERINI TANIYIN;TANIDIGINIZ,
SEVDIGINIZ BIRISINDE SU BELIRTILERI, DEGISIKLIKLERI FARK ETTINIZ MI?
Turkiye’de
Alzheimer Derneği ve Alzheimer Vakfı'na ulaşmak isteyenler
aşağıdaki olanakları kullanabilirler.
Alzheimer
Derneği Tel: (212) 558 21 08
Alzheimer
Vakfı Tel: (212) 224 41 89
Alzheimer
Bilgi Hattı: 0800 211 80 24
Alzheimer
web sayfası: www.alzheimer-tr.com
http://www.hurriyetim.com.tr/haber/0,,sid~1@w~1@nvid~263131,00.asp
Beyniniz ve
sinir sisteminiz vucudun en hayati sistemini olusturur.Vucudunuzun emir merkezi
olarak gorev yaparlar;vucudun cesitli kisimlarindan ve dis dunyadan bilgi ve
emirler alirlar.Ve bu cok sofistike sinir agi hucrelerinde hasarlar,hastaliklar
da, koordinasyon, duygularimiz,ogrenme,hafiza ve dusunce gibi fonksiyonlari
etkileyebilirler.1990 li yillar “beynin on yili” olarak tanimlandi. Onculuk
yapan onemli arastirmalar Alzheimer ve Parkinson hastaliklari gibi norolojik bazukluklara
yol acan hucrelerdeki dejenerasyonlari ortaya cikartti.Oteki arastirmalarsa
,beyne kan gidisini engelleyen felc=beyin krizinin, vucudun hayati fonksiyonlarini nasil
etkiledigini ortaya cikardi.
Bu yeni
elde edilen bilgilerle silahlanarak, teshis ve tedavide gelismeler oldu.Bu
bolumde Alzheimer
hastaligini oteki muhtemel mental durumlardan ayirt edebilmeyi
ogreneceksiniz; MS
(Multiple Sclerosis) de en yeni tedavi sekillerini ogreneceksiniz ve
beyin krizindeki en erken oncu isaretleri nasil taniyabileceginizi
ogreneceksiniz. Norolojik durumu olan kisilerde,ailelerinde ve onlara bakan
kisilerde, egitim hayati onem tasir.Ve biz bu sayfalara ABD deki ulusal
organizasyonlari da dahil ettik-Alzheimer dernegi,Ulusal Multiple Sclerosis
Dernegi,Michael J Fox Kurumu ve otekiler.Bu kurumlar hastalara ve topluma
arastirmalarin hangi asamalarda oldugunu,neticelerini,yeni yaklasimlar,yeni
ilaclari tanitiyorlar.Bu kurum ve derneklerin en onemli tek amaclari sinir sisteminin bu insanlari cok zor durumda
birakan hastaliklara care bulunmasidir. www.fromcausetocure.com
Sharon Johnson.The New York Times.
Unutkanlik
mi Alzheimer mi?
Dun anahtarlarinizin yerini bulamadiniz.Bu
sabah telefon defterinize baktiktan 5
saniye sonra, telefonu hatirlayamadiniz. Ve bu gece de partide komsunuza
yavasca bir merhaba gevelediniz cunku adini hatirlayamadiniz.
Endiselenmege basliyorsunuz cunku sizde,
ciddi bir norolojik rahatsizlik olan ve yavas yavas insanin hatirlama,muhakeme
etme ve basit gunluk islemleri yapma kapasitesini yok eden Alzheimer hastaligi
baslamis oldugunu dusunuyorsunuz. Bu endiseler cok yaygin.Anketlere gore 50 yas
ve ustundeki insanlarin % 75 si son bir yilda “hafiza problemi” yasadiklarini
soyluyorlar.
Sansliyiz ki baska arastirmalarin
neticelerine gore de,bu hafizadaki kisa devreler,unutkanliklar Alzheimer belirtisi degil.Bir cok defa bu
konsantrasyon veya dikkatteki eksiklik durumlari, insanin hatirlamasi gereken
cok sey oldugundan veya dikkati dagildigindan oluyor.
Bilim adamlari unutkanliklarin bircok nedenlerini
buldular,tanimladilar.Dikkatin dagilmasi ana neden.Baska bir insanin sorusuna
cevap verirken,bir yandan da birisinin ismini hatirlamaga calismak problem
yaratir cunku bu islem merkezi sinir
sisteminde ayni anda iki emir demektir. Gormede kotulesme ve duyma kaybi da
hafizayi etkilemektedir;kisinin
alabilecegi bilgiyi kisitlamakta ve isleme koymasini etkilemektedir.
Yorgunluk ve stres de dikkat suresini ve bilgiyi depolama etkinligini
azaltmakta (bu hepimiz icin gecerlidir);bazi ilaclar da yapar bunu.
“Ancak Alzheimer hastaligi unutkanliktan
da ote birseydir”diyor Dr.Eric
G.Tangalos-Rochester Mayo klinikte toplum dahiliye tibbi bolumu baskani. ”Insanlar problem cozme
kabiliyetlerini kaybederler hastalik beyin hucrelerini yok ederken” diyor.
Alzheimer
hastaliginin sureci genelde 10 senedir ancak bazilari bu hastalikla 20 sene de
yasarlar.
Ilk
3 senede, hafiza kaybi en belirgin semptomdur. ”
Alzheimerli bir kisi bir alisveris merkezinde sadece arabasini nereye park
ettigini unutmakla kalmaz;ancak nasil bulacagini da
bilemez,hatirlamaz,beceremez.” diyor gerontolojist olan Dr.Tangalos.”Alisveris
merkezinde bir koseden baslayip,arabalar arasindaki yollarda asagi yukari
sirayla yurumek ve arabasini aramak yerine,orada oldukca saskin vaziyette
dikilip duracak veya asiri sekilde uzuntu,saskinlik belirtileri
gosterecektir”diyor.
Baska bir belirti ; isteki beceriler. 50
yildir vergi formlarini dolduran bir muhasebeci artik formlari
taniyamayabilir.”Bu asamada konusma problemleri de basgosterir….Alzheimerli
kisiler “kalem” gibi basit kelimeleri unuturlar ve onun yerine hic de uygun
olmayan “bisiklet” kelimesini kullanirlar mesela.Bu nedenle de cumlelerinde ne
soylemek istedikleri anlasilmaz” diyor Ulusal Alzheimer Cemiyeti uyesi
Dr.Tangalos.
Muhakemedeki bosluklar da cok sik
gorulur;sogukca bir gecede disari cikarken hirka,suveter alacagina,kisi
sabahlik,robdosambir giyebilir.Alzheimerli kisi ayni seyi defalarca sik,sik,ust
uste tekrarlar ve bir zamanlar hosuna giden aktivitelerden de keyif almaz,artik
ilgisi kalmamistir.
Ikinci
3 senede ise, Alzheimerli kisi yasam
fonksiyonlarini yitirir.Bircogu maddi durumunu, banka hesaplarini,amlini
mulkunu idare edemez cunku artik rakamlari taniyamazlar veya en basit
hesaplamalari nasil yapacaklarini artik bilemezler.
“yemek pisirmek,giyinmek ve oteki gunluk
aktiviteler basa cikilamaz isler haline gelir hastalar icin’diyor Dr.tangalos.”Vbircok
seyi cok uygunsuz yerlere koyarlar; mesela utuyu buzdolabina ,bulasiklari
buzdolabina koymak, yagmurlugu ise pantalon gibi giymege calisirlar”.
Bircogu artik zaman, saat, tarih ve nerede
olduklari konusunda saskindirlar. Kendi sokaklarinda kaybolurlar ve nerede
olduklarini da bilmezler.Alzheimerli kisi artik kendisini besleyemez, yikanamaz
hale geldiginde veya banyoya, tuvalate kendisi gidemedigi zaman, aile 24
saat,365 gun surekli bakim yapmak zorundadirlar.
Kisilik ve davranis degisiklikleri olusur son 3 yillik donemde. sakin,
kolay geceinilir kisiler kizgin, supheci veya korkulu olabilirler. Bazilari
insiyatiflerini kaybederler ve iyice ice kapanirlar. Bazilari cok ani ve hizli
davranis inis cikislari gosterir ve yasarlar ve bu da cevrelerindekileri
korkutur. Cogunlukla bu hastaliga “uzun vedalasma “denir cunku Alzheimer
hastalari ailelerini ve arkadaslarini tanimazlar. Idrar da tutamaz hale
geldiklerinde bakim daha da yogunlasmak zorundadir. ABD de cogu bu asamada
“Nursing homes’ denen yaslilar bakim evlerine yerlestirilmektedir.
Alzheimer kendisi sebep olmaz olume.
Alzheimerli hastalarin cogu kalp hastaliklari veya zaturre veya oteki
enfeksiyonlardan olurler.
HAFIF VE
ORTA DERECEDE ALZHEIMER HASTALIGI TEDAVISI;
Temel bilim arastirmalari Alzheimerdan
etkilenmis beyinde, “ acetylcholine’ kullanan hucrelerin hasarlandiklari veya
oldukleri gorulmustur.Bu da bu kimyevi mesaj tasiyicinin seviyesinin dusmesi
demektir.yeni bir sinif olan ilaclardan “acholinesterase inhibitorleri” gelistirilmis
ve “acetylcholinesterase’” aktivitesi durdurulmus ve boylece kimyevi mesaj
tasiyicilarin hasarlanmasi, olmesi durdurulmustur.Acetylcholine seviyelerini
muhafaza ederek, azalmalarini,yok olmalarini onleyerek ,ilaclar beyin
hucrelerinin calismasindaki kaybi ve oteki kognitiv fonksiyonlari
karsilamaktadir.
Cognex (tacrine)
FDA tarafindan onaylanan ilk ilacti 1993 te.Alzheimer Cemiyetine (Alzheimer
Association) gore tacrine bugun artik cok ender yazilmaktadir recetelere yan
etkilerinden dolayi ki buna muhtemel karaciger hasari dahildir.
Aricept (donepezil)
1996 da onaylandi.Yine Alzheimer cemiyetine gore gunde bir tablet
verilmektedir.Baslangic dozu genellikle 5 mg ve gece veriliyor.Eger hasta ilaci
iyi tolere ediyorsa,,4-6 hafta sonra doz genellikle teropatik doz olan gunde 10
mg a cikartiliyor.
Exelon (rivastigmine) ucuncu
ilacidr bu gruptan.kapsul veya likid,sivi halinde satilir.Genellikle gunde 1.5
mg=miligram dir.Iki hafta sonra doz gunde iki defa 1.5 mg ra
cikartilir.teropatik amac dozu her 2 haftada bir arttirarak,dozun 6-12 mg a cikartilmasidir.
Reminyl (galantamine) de
dorduncu ilac olup 2001 Mayista piyasaya cikti ABD de.Alzheimer cemiyetine
gore,acetylcholine uretimini uyariyor ve mesaj alan sinir hucrelerinin belli
alicilarini guclendirdigi gorulmekte.Galantamine 4,6,12 mg tabletler halinde satilmaktadir.Hastalar
doktorlari ile gorusmelidir bu ilac icin .
Bu ilaclarin hicbiri hastaligi yok etmiyor
(tamamen tedavi etmiyor ) veya hastaligin ilerlemesini durdurmuyor. FDA bu
ilaclari hafif ve orta derecedeki Alzheimer hastalari icin onaylamistir ve daha
ileri safhalardaki hastalarda faydali olmayabilir.Hasta kisi ve bakan kisi/aile
tedavinin muhtemel neticelerini ve hastada muhtemel fayda ve risklerini doktoru
ile mutlaka gorusmelidir. Bircok kisi ilaclarin kendilerini daha uzun sure
bagimsiz kildigini ve kendilerine bakanlara daha az yuk olduklarini
soylemektedirler.
Farmokolij olmayan tedaviler de yardimci
olabilir. Isik,renk ve gurultu gibi cevresel faktorler davranislari cok
etkiler ve bazi hasta bakanlar isiklari azalmak,kismak ve gurultu seviyesini
oldukca azalmanin hastanin zhin karisikligi ve ajitasyonunu azalttigini
bildirmektedirler.HAZ 2001
HAFIZANIZI GUCLENDIRMEK ICIN IPUCLARI;
http://www.pueblo.gsa.gov/cic_text/health/alzheim/alzheim.htm
http://www.alzheimers.org/pubs/adfact.html
http://www.alzheimers.org/unravel.html
http://www.alzheimers.org/estrogen.html
http://www.mentalhealth.com/fr13.html
http://www.mentalhealth.com/p.html
http://www.noah-health.org/english/illness/neuro/alzheimer.html
http://healthlinks.washington.edu/clinical/gerontology.html
http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/alzheimersdisease.html
http://healthlinks.washington.edu/toolkits/patient.html
http://www.noah-health.org/english/illness/neuro/neuropg.html
http://www.alzheimersupport.com/library/showarticle.cfm/id/2045/searchtext/herbal/
adacayi yaprakli cay
http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/alzheimersdisease.html
http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/alzheimerscaregivers.html
http://www.lib.uiowa.edu/hardin/md/alzheimer.html
http://nccam.nih.gov/health/ alternatif tedaviler ve IKAZLAR;ALARMA GECMENIZI GEREKTIREN OTLAR VS
BILGILER
http://www.vh.org/Patients/IHB/GeriatricEducation/AlzheimersTOC.html
http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/alzheimersdisease.html
http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/brainandnervoussystem.html
http://healthlinks.washington.edu/clinical/neurology.html
http://www.med.harvard.edu/AANLIB/home.html
Beyin atlasimiz-beyin kesitleri
http://healthlinks.washington.edu/toolkits/patient.html Sagliginiz hakkinda bilgi edinebileceginiz tum oteki
webler!!!
http://www.lib.uiowa.edu/hardin-www/electron.html TUM KAYNAKLARIMIZ http://www.lib.uiowa.edu/hardin/md/
http://www.mic.ki.se/Diseases/c10.228.html
http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/alzheimersdisease.html Tum Alzheimer linklerimiz
http://www.neuro.onnet.co.kr/links.html#l
Alzheimer Linkleri
http://www.lib.uiowa.edu/hardin/md/alzheimer.html
http://dmoz.org/Health/Conditions_and_Diseases/Neurological_Disorders/Alzheimer%27s/
http://healthlinks.washington.edu/clinical/gerontology.html
http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/alzheimersdisease.html
http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/brainandnervoussystem.html http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/healthtopics.html
''Son
iki üç yıldır Mary , hafızasının pek iyi
olmadığını biliyordu. Önce çocuklarının,
arkadaşlarının isimlerini hatırlamakta zorluk çekmeye
başladı ve bir gün sakladığı çilek
stoklarını tamamen unuttuğunu fark etti. Sonra her zaman
kullandığı bir kelimeyi bulmakta zorluk çektiğini fark
ederek bunayacağı için endişelenmeye başladı.
Geçirdiği bir enfeksiyonun ardından oğlu ve geliniyle
yaşamaya başladı. Zamanla durumu daha da kötüleşti. Banyo
dün olduğu yerde değildi. Giyinmek başa çıkılmaz bir
külfet haline geldi. Elleri, düğmeleri nasıl ilikleyeceğini
unutmuştu. Pencere çerçeveleri orada öylece asılı duruyordu ve
Mary onlarla ne yapacağını ve onların neden orada
asılı durduğunu düşünemiyordu...''
Binlerce
alzheimer hastasından birinin, hastalığa yakalandıktan
sonra yaşadıklarının sadece kısa bir özeti
okuduklarınız. Uzmanlar kişinin hastalığa
yakalanmasıyla birlikte bağımsız yaşamakta zorluklarla
karşılaştığına dikkat çekiyor. Hem
geçmişiyle hem de çevresiyle bağlantıları kesilen
kişi, iş bırakmak zorunda kalabiliyor, araba kullanamıyor,
parasını idare edemiyor. Alzheimer hastasının günlük
hayatta karşılaşabileceği bazı tehlikeler ve
yapılması gerekenler şöyle sıralanıyor:
-
Evin içinde problem yaratan eşyalar ortadan kaldırılmalı.
Hastanın artık kullanma yeteneği kalmayan elektrikli aletler,
ütü, bıçaklar, saç kurutma makinesi gibi şeyler hastanın
ulaşabileceği yerden uzaklaştırılmalı.
Merdivenler, mutfakta, banyoda kullanılan eşyalar emniyetli hale
getirilmeli.
-
Hastayı asla arabada yalnız bırakmayın.
-
Sigara içiyorsa, hastanızı bundan vazgeçirin.
-
Kişi koordinasyon problemleri yaşamaya
başladığında pasaklı davranışlar sergileyip
çatal-bıçak yerine yemekte ellerini kullanabilir. Bu durumla
savaşmaktansa uyum göstermek daha faydalı olacaktır.
-
Demans hastalarında bazen ifade edemedikleri tıbbi sorunlar
çıkabilir. ''Davranışlarda ani bozulma, ateş, kızarma
veya solgunluk, egzersiz yapmadan nabzın dakikada 100'ün üstüne
çıkması, kusma veya ishal, kuru-renksiz diş etleri, inleme veya
bağırma, öksürük, hapşırık, ani nöbetler'' gibi
belirtiler herhangi bir hastalığın sinyali olabilir.
http://cbsnews.cbs.com/now/story/0,1597,148311-412,00.shtml
http://www.alzheimers.org/pubs/adfact.html
Alzheimer's
Disease Fact Sheet (NIA)
Alzheimer's
Disease Genetics (NIA)
Alzheimer's
Disease: Unraveling the Mystery (NIA)
http://www.pbs.org/newshour/bb/health/july-dec00/alzheimers_7-18.html
ALZHEIMERDA SON GELISMELER, TEDAVI, BEKLENTILER, ASI YAKINDA
http://www.cnn.com/2000/HEALTH/aging/07/17/alzheimers.update/index.html
Son gelismelerden haberler
http://www.cnn.com/2000/HEALTH/aging/07/14/alz.blurb/index.html
Alzheimer arastirmalari umit vaad ediyor++++++
http://www.cnn.com/HEALTH/condition.clinic/alzheimers.html
Alzheimer Hastaligi
Alzheimer's
Association
Alzheimer
Web
Features resource information on research developments plus a chat forum.
Alzheimer
Research Forum
Plenty of resource material and support information divided into three
categories: Layperson, family member or caregiver; Physician; and Researcher.
Alzheimer
Page
Frequently asked questions and resources from the Washington University
Alzheimer's Disease Research Center.
Aging
and dementia web resources
Extensive categorical list of sites submitted by users.
http://search.dmoz.org/cgi-bin/search?search=alzheimers&all=yes&cat=Health%2FEducation%2FPatient_Education%2FBrochures Hasta,yakinlari egitim brosurleri
http://www.cnn.com/HEALTH/aging/
Yaslanma-Alzheimer tum bilgileri,haberlerle
http://www.nmha.org National
Mental Heath Association
http://www.ci.nyc.ny.us/aging New York City Department for the Aging-Yaslanma Departmani
http://www.hurriyet.com./hur/turk/00/07/19/dizi/01diz.htm Alzhaimer’in sirri cozuluyor
http://www.fromcausetocure.com The New York Times Saglik eki,
Alzheimer da var. 7 dakika testi ve tum aciklayici son bilgiler.
http://www.alz.org ALZHEIMERS
Association/Dernegi -Eski USA
Presidenti Ronald Reagen’in da muzdarip oldugu Alzheimer hastaliginin
belirtileri: is kapasitesini de etkileyen hafiza kaybi –daha sik unutmak
ve sonra da hatirlamamak(gunluk isini unutmak, isyerindeki kisilerin adini
unutmak, ulkenin cumhurbaskanini unutmak , kelimeleri unutmak, Izah edilemeyen
unutkanliklar gibi ), alisik oldugu seyleri yapamama –yemek hazirlamak
vs gibi(yemegi ateste unutmak,pisirdigi yemegin bir kismini servis yapmayi
unutmak veya yemek yaptigini tamamen unutmak, Londra’ya seyahat etmek uzere
havaalanina giderken, niye ve nereye gittigini unutup donmek gibi), Konusma,
lisanla ilgili problemler-basit kelimeleri unutmak ve yerlerine uygunsuz
kelimeler kullanmak (anlasilmasi zor cumleler),bulunduklari yer ve zamani
bilememek, unutmak (gun-saat-yil mevhumu yok olmakta,kendi
sokaklarinda kaybolabilirler,eve donemezler gibi), zayif ve kotu karar verme
/-muhakeme (sokaga olmayacak kilikta
cikmak, cok sicak bir gunde kat kat giyinmek gibi), abstre dusuncede ciddi
problemler (sayilari tanimaz, en basit toplama cikarma islemini yapamaz olur),
esyalari alakasiz garip yerlere koymak (utuyu derin dondurucuya, saatini seker
kavanozuna koymak ve sonra onlarin oraya nasil konduklarini hatirlamamak), ayni
sorulari tekrarlar,davranis ve hissiyatinda ani degisiklikler olur hicbir
sebebi olmaksizin, ciddi kisilik degisiklikleri gorulur, insiyatiflerini
kaybederler, hastalar cok pasiflesebilir ve nihayet kendilerine hic
bakamaz hale gelirler. 30-40-50 yaslarinda oldugu gibi, daha cok da 60-70 lerde de gorulebilen beyin hucrelerini
yok eden,olduren bir hastalik.Omrunce tenis oynayan tenis nedir hatirlamiyor;
meslegi saksafon calmak olan kisi onunla tras olmaga calisiyor,matematik profosoru
olan en basit matematik islemini, ilkokul bir seviyesinde problem bile olsa
yapamiyor.
Alzheimerin dogal yaslanmaktan farki , beyin
hucreleri calismiyor ve oluyor, yok oluyor, buna da dementia denmekte .
Belirtiler yavas yavas baslar, ve artarak ve devamli kotulesir yaslandikca.
Alzheimer kisa ve uzun donem hafizayi, konusma kapasitesini, motor beceriler
denen yurume, daktilo etmek, kaslari ilgilendiren oteki fiziksel aktiviteleri,
insanlari ve objeleri tanimayi, planlama, organize etmek gibi abstre dusunmeyi
engelleyici bazi beyin-zihin kapasitelerinin
yok olmasidir Alzheimer-dementia. Ozellikle Turkiye’de bu tip hastalara
bakan devlet muesseseleri olmadigi icin, hasta yakinlarina cok is dusmekte, cok
buyuk dayanisma, bilgi ve sevgi gerekmektedir. 50 senelik evli ve Alzheimer’li
esine tek basina bakan yazar Bryan, esi yazar, felsefeci Iris Murdoch’u 3
yasinda bir cocuk olarak tarif etmekteydi olumunden onceki gunlerde.
Hastalarin detayli tibbi tarihcesi ogrenilmekte,
tibbi muayene edilmekte, mutlaka yakinlari ile de gorusulerek kisinin
yasamindaki farkliliklar ogrenilmekte, norolojik testler yapilmakta ve de Archives of Neurology de yayinlanan yeni bir test olan 7 dakika Testi ile de
akli/zihin durum tesbiti yapilmakta.
7dakika testinde hastaya gun, ay, yil
sorulmakta, belli bir kategoride
mesela sebzelerde bir dakika icinde en cok kac kelime sayabildikleri cek
edilmekte, ve nihayet cabuk cabuk kartlarda resimler gosterip, saklayip ne
gordugu sorulmakta, tarif etmesi istenmekte, saat akrep ve yelkovani
cizdirilmekte mesela saat 3, 5, 12 gibi ve neticede yuzde doksan dogru erken teshis
konabilmektedir. Gozlemlediginiz yakinlarinizda en iyi yaptiklari seyleri ayni
sirayla yapabilyorlar mi hala kontrol edin denmekte: yemek yapmak gibi, orgu
gibi, evine bakmak, gunluk hesabini yazmak, defterine yazmak vs .Yas- menapoz
donemindeki ve sonraki donemde kadinlar, yas, ailede tarihce, travmatik kafa
carpmalari, yuksek tansiyon, kalp krizi
gibi damar durumlari olanlarin halen risk grubunda olduklari sanilmaktadir.
Kadinlarda 70 yasindan sonra daha cok
gorulur.Kadinlar erkeklere
gore 1.5- 3 kere daha fazla Alzheimer’a yakalanmaktadirlar. Hastaligin
son asamalarinda bircok hasta ABD de ozel bakim evlerine alinmaktadir, evde
bakimlari imkansizlasmaktadir.Cogu Alzheimer hastasinin yakinlari da malesef bu
guc gunlerde yakinlarinin olumunu temenni ettiklerini acikca ifade
etmektedirler. “Uzun vedalasma” da denmektedir, kisi yasamakta ancak
sizin tanidiginiz kisiyle hicbir alakasi kalmamaktadir, bakimi, yonetimi
zorlasmakta, hatta cogunlukla da beynin etkilendigi merkezlere gore bakimi
imkansizlasabilmekte, cok saldirgan da
olabilmektedirler.Bakicilarinin/yakinlarin mutlaka dayanisma derneklerine
basvurmasi gerekir.
http://www.msnbc.com/news/297443.asp#BODY Erken Alzheimer Teshisi
http://www.pueblo.gsa.gov/cic_text/health/alzheim/alzheim.htm
http://www.alz.org/news/Default.htm “News Update”, Alzheimer’da
en onemli 10 belirti sunlardir.
http://www.7minutescreen.com/html/works.html 7 dakika testi nedir, kimler
yapabilir?
http://www.7minutescreen.com/html/faqs.html Bu testle ilgili sikca sorulan sorular.
http://www.alz.org/facts/Default.htm Alzheimer’I anlamak.TUM
ozellikleri.
http://www.alz.org/taking/Default.htm “Taking Care” ,Alzheimer’la yasamak, “personal Care” nasil yikanir,
bakilir,dis bakimi, tuvaleti,giydirme, isinizi kolaylastiracak, hastayi
rahatlatacak seyler-bilmeniz gerekenler sahsi bakimi.Ve bilmeniz gereken tum
oteki konular.
http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/alzheimersdisease.html
http://www.aan.com/ Amerikan Noroloji Akademisi –patient information’a
tiklayin
http://healthlinks.washington.edu/toolkits/patient.html
http://healthlinks.washington.edu/clinical/neurology.html
http://www.mentalhealth.org/links/alzheimers.htm Alzheimer linkleri.
http://mentalhelp.net/guide/pro17.htm Yaslilik Bilimi GERIATRI
webleri=kaynaklari.
http://www.mhsource.com/hy/dis.html Yaslilik,indeks
http://www3.bc.sympatico.ca/me/patientsguide/brochure.htm Brosurler.
http://www3.bc.sympatico.ca/me/patientsguide/ref.htm Bircok kaynak webleri
http://chid.nih.gov/subfile/subfile.html , http://chid.nih.gov/
http://www.nmha.org/infoctr/factsheets/index.cfm Yaslilarda dementia ve Alzheimer/ABD Ulusal Mental
Saglik Webi,
http://www.nmha.org/infoctr/factsheets/101.cfm
9 Aralik 1999, Cumhuriyet
TÜRKİYE'DE
250 BİN HASTA VAR
http://www.pslgroup.com/ALZHEIMER.HTM Tum bilgiler ve Alzheimer
linkleri bir arada.
http://www.mayohealth.org/mayo/common/htm/alzheimers.htm Mayo Klinikten Alzheimer bilgileri.
http://www.mediconsult.com/mc/mcsite.nsf/conditionnav/alzheimers~sectionintroduction Alzheimer.
http://www.ahrq.gov/clinic/cpgsix.htm Klinik uygulamalar
http://www5.biostat.wustl.edu/alzheimer/ Universiteden Alzheimer sayfasi
http://www.alz.org/ Alzheimer cemiyeti
http://depts.washington.edu/adrcweb/ Alzheimer Arastirma merkezi
http://www.mc.uky.edu/adreview/ Alzheimer
http://www.alzheimers.org.au/secretariat/index.htm http://www.alzheimers.org.au/publications.htm
http://www.go.com/WebDir/Health/Mental_health/Alzheimers_disease Alzheimer
kaynak ve linkleri
http://www.abcnews.go.com/sections/living/InYourHead/allinyourhead.html Alzheimer.
http://www.schizophrenia.ca/mental.html ALZHEIMER dahil kaynak linkleri
http://more.abcnews.go.com/sections/newsuse/yourhealth0519_vitamine/index.html Alzheimer’e E vitamini iyi geliyor.
http://www.alzheimer-tr.com/ Pfizer Turkce Alzheimer sitesi.
http://www.behavior.net/grohol/web.html TUM
LINKLERLE ++++
http://www.pbs.org/newshour/bb/health/march97/alzheimers_3-12.html PBS TV Alzheimer raporu, Bak:21 Kasim 99da
http://www.fromcausetocure.com The New
York Times Saglik ekinde Alzheimer.
http://www.geneclinics.org/
Washington Tip Okulu/Seattle.”disease profiles-disclaimer” a git,
hastalik profilleri indexinde Alzheimer ve digerleri
http://med-amsa.bu.edu/Alzheimer/home.html Alzheimer
hastalarinin ailelerine, bakanlara , arastirmacilara on-line bilgi, egitim
merkezi-Bedford Geriatric Arastirma ve egitim Klinik Merkezi ve Boston
Universitesi Alzheimer merkezi
http://www.biostat.wustl.edu/alzheimer/ Washington
Universitesi-St.Louis-Alzheimer Sayfasi.Yaslilik ve dementia linkleri.Sikca
sorulan sorular.
http://www.shef.ac.uk/uni/academic/N-Q/psysc/psychotherapy/alzheimer.html
Alzheimerla ilgili linkler-web adresleri
http://home.mira.net/~dhs/ad3.html
16 Ocak 2000, Cumhuriyet
**ANKARA (AA) - Beyinde önemli hasara neden olan
hastalıklar geçiren yaşlılarda görülen ve yeni belirlenen bir
hastalık türü olan 'demans'ın, gelişmiş ülkelerde giderek
arttığı bildirildi. Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih Coğrafya
Fakültesi Psikoloji Bölümü Araştırma Görevlisi Ayşegül Durak
Batıgün, 'demans'ın genellikle hafıza kaybı ile kendini
gösterdiğini ifade ederek şu bilgileri verdi; ''Hastalığın
diğer belirtileri, kişilik değişmesi, duygu bozukluğu,
halüsinasyon görmedir. Davranış genellikle bozuk, uygunsuz,
rahatsız edici ve huzursuzluk verici;kişi ilgisiz ve
savruktur.Kişi kısıtlandığını
hissettiği zaman, öfke ve diğer duygularında da ani patlamalar görülebilir.
Hastalığın ileri aşamalarında hastalar, kendilerine
bakamaz hale gelirler.''
http://www.pbs.org/newshour/bb/health/july-dec99/sun_city_9-9.html Onurunuzla evde olmek
ALZHEIMER’S HABERLERI
http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/alzheimersdisease.html
http://www.topix.com/health/alzheimers-disease
http://www.alzinfo.org/News/index.asp
http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/alphanews_a.html
http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/newsbydate.html
http://www.mic.ki.se/Diseases/c10.228.html
PARKINSON
http://www.pbs.org/newshour/bb/health/jan-june09/parkinsons_02-03.html babam, kardesim ve ben, parkinson http://www.pbs.org/wgbh/pages/frontline/parkinsons/ tamamini online izleyin-soru cevaplarla http://www.pbs.org/wgbh/pages/frontline/parkinsons/etc/faqs.html
http://www.lib.uiowa.edu/hardin/md/parkinson.html
http://www.lib.uiowa.edu/hardin/md/neuro.html
Norolojik
bir hastaliktir.PARKINSON ’la ilgili tum
bilmek istedikleriniz;
Parkinson Hastaligi nedir? Yavas
ilerleyen norolojik sistemi bozan,ilerleyen bir hastaliktir ve vucut hareketini
kontrol eden beyindeki kucuk hucre grubunun olumudur.Semptomlar genellikle
kollarda ve bacaklarda tremor denen titremeler.sertlesmis kati
kaslar,hareketlerde,ozellikle de yururken yavasliktir ve bozulan dengedir.Cinsiyete
,irka veta etnik gecmise gore ayirim
yapmaz hastalik;ve su anda ABD de 500.000 kisiden fazla kisiyi
etkilemektedir.Herhangi bir yasta Parkinson hastaligi baslayabilir ancak,
bircok insan hastaligin ilk isaretlerini 40 yas ve ustunde yasamaya baslar.
Hastalik bulasici degildir;bazi insanlar genleri
nedeniyle yuksek risk grubunda olabilirler.Parkinson kroniktir ve genellikle de
semptomlari zamanla daha da kotuye gider.
Zamanimizdaki,simdiki sofistike tibbi tedavi
ile,insanlar Parkinsondan cok ender olarak olmektedirler oysa gecmiste oyle
agir hareketsizliklere neden olmustur ki zaturre ve oteki problemler cok
siklikla gorulurdu.Simdi bircok tedavi sekli vardir ve insanlarin
hareketliligini ve fonksiyonlarini surdurmesi saglanmaktadir.(Tedavi burada
hastaligi kontrol altina almak,ilerlemesini yavaslatmak,semptomlari azaltmak ve
kontrol etmek anlaminda kullanilmaktadir-halen kisinin hastalanmadan onceki
haline,sagligina geri kavusmasi malesef henuz mumkun degildir ama arastirmalar
tum hiziyla devam etmektedir.)
Semptomlari/belirtileri nedir? Parkinson hastaliginin 4 ana belirtisi vardir;
·
Katilasma,
sertlik- kol,bacak veya
boyun hareket ettirildiginde sertlesir
·
Dinlenme
titremesi- parkinson
titremeleri en fazla dinlenirken gorulur ya da sakin sakin,hareketsiz otururken
·
Bradikinezya-hareketi baslatmakta yacaslilik-bu da ifade
eksikligine ,konusma seklinin
degismesine,el yazilarinda yazinin,harflerin kucukmesi,ince parmaklarin hareket
ettirilmesinde problemler,sendeleyerek yurume/hareket etmek
·
Post
reflekslerde kayip- denge
bozuklugu ve koordinasyon problemleri yasanir
Sekonder semptomlarsa,depresyon,duygusal degisimler,hafiza ve uyku
problemleri,konusma seklinde degisiklikler,idrar veya diskilamada
zorluklar,ayakta kalinca dusuk tansiyon veya cignemede ve yutmada zorluklari
icerebilir.
Parkinson hastasi olan herkes ayni semptomlari
yasamaz.Dahasi semptomlar yavas yavas gorulur ve belli bir sira da soz konusu
olmayabilir.Vucudun bir tarafini,oteki tarafindan daha fazla
etkileyebilir.Insanin normal hayatini ,aktivitelerini engelleme noktasina
gelinceye kadar yillar gecebilir.
Parkinsonlu insanlarin % 60 sinda dinlenirken
,hareketsizken titremeler gorulur.Semptomlar genellikle ara sira titremelerle
gorulur tek elde ve yavas yavas zamanla
bu sureklilik kazanir.Titremeler oteki elde de baslayabilir,ayaklara ve ara
sira da yuzde de gorulur.Vucutta serlesme/katilik ve manuel olarak
ellerini,vucudunu kullanma becerilerinde azalma gorulebilir.Parkinsonlu kisi
yurudugunde, kollar gerektigi kadar ileri geri sallanmayabilir ve ayaklarini
surukleyebilirler veya surukleyerek degisik yururler.El yazisi ve konusmalar
zor gelmeye baslayabilir.Mesela konusma sesi yumusakcadir/sessizdir ve
monotonlasabilir-anlasilmasi zorlasir.
Parkinsonlu hastalarda titremeler en buyuk problem
gibi gorulse de,en caresiz kalinan ve hastayi ofkelendiren semptom, yavaslamis
hareketlerle ilgili olanlardir.Sonuc olarak,hasta kisiler
giyinmekte,soyunmakta,catal,kasik,bicak tutarak yemek yemede, ve banyo yapmak
vs gibi kendi kisisel hijyen/temizliklerini teminde zorlanirlar;problemler
yasanir. Sandalyede oturuken ayaga kalkmakta ,yatakta donmekte, arabaya binip
inmekte de problemler yasarlar.Kisinin
vucut durusu/posturu dik degildir;kol dirsekleri bukulmustur ve yurumege
calisirken de ayaklar sanki “yere yapismis” gibidir.Bu faktorler de stabil ve
koordineli olmayan vucut hareketlerine sebep olurlar.
Daha once de soylendigi gibi,Parkinsonun ilerlemesi
her kiside degisiktir.Bazilarinda hastalik yavas yavas 20-30 senelik bir surede
ilerler ama baskalarinda cok daha hizli ilerleyebilir.Tedavi olmadan,ozurlu
hale gelmek/disability ortalama 9 senede gorulur.Ancak simdiki semptomatik
ilaclar ilerlemeyi maskeleyebilir ve hastalar daha uzun surelerle daha iyi
yasamlar surdurebilirler.
Parkinson hastaligina nasil teshis konur? Parkinsonu teshis ve tesbit eden standart testler yoktur.Bunun yerine
doktorlar hastanin gecmisine ve cok dikkatli muayene edilmesine onem
verirler,guvenirler.Parkinson hastalarini tedavi edecek kadar bu hastalikta
uzman olan doktor,yani norologlar gereklidir dogru teshis konabilmesi icin. Bu
doktorlara hareket-hastaliklari uzmanlari da denir.
(neurologist=movement–disorder specialist)
Parkinson hastaligina ne sebep oluyor? Henuz tam kesin neden kesfedilmemistir ama bu hastalik beyinde
“substabcia nigra” denen bolumde, derindeki hucrelerin zamanla yavas yavas
olmesi neticesinde olusmaktadir-bu merkez ve bu olen hucreler aslinda normal
olarak dopamin denen kimyevi maddeyi uretmektedirler beyinde.Dopamin
uretilince,beyinin oteki yerlerine dagilir,gider.Striatum denen bir bolum
vardir beyinde ve burasi beyindeki bircok devrenin koordinasyon
merkezidir.Striatumdaki dopamin yetersiz olunca, bu dopamin eksikligi Parkinson
hastaligindaki semptomlara sebep olmaktadir.Hastaligin ilerdeki yillarinda,
beyindeki oteki yerlerdeki hucreler ve sinir sistemi de dejenere olur.
Hickimse bu dopamin ureten hucrelerin niye oldugunu
bilmiyor .Bilim adamlari bircok teorileri arastirmaktalar;bunlar vucuttaki
kimyevi reaksiyonlar,toksik ,zehirleyici maddelere maruz kalmis olmak,belli
genetik faktorler ve hizlanmis,ilerlemis yaslilik.Bu teorilerden herhangi
birisi veya birkaci Parkinson hastaliginin nedeni olabilir.
Tedavileri nelerdir? Semptomatik tedavi Parkinsonda genellikle basarilidir-ozellikle de
basladigi ilk yillarda ama bu hastaligin ilerlemesini durdurmaz veya hastaligi
tamamen tedavi etmez-yani hasta kisiyi hastalanmadan onceki parkinsonsuz haline
geri dondurmez.(Ingilizcede bu “cure ‘ edilebilen ve edilemeyen hastaliklar
olarak ele alinir;turkcedeki “tedavi etmek” kelimesi her iki durum icin de
eksik,yanlis olarak kullanilmaktadir.Cure (kuyr okunur) edilen hastaliklar
tamamen yok edilen,hastayi hastalanmadan onceki haline geri dondurebilen
tedavidir;cure edilemeyen hastaliklarsa Alzheimer,parkinson,diyabet vs gibi
hastaligi mumkun olabildigince eldeki tibbi imkanlarla ve ilaclarla kontrol
altina almak,semptomlarini azaltmak ve kisinin yasam kalitesini oldukca
yukseltmek anlamindaki tedavidir.)Uzmanlar hastaliga anlayarak,bilgiyle
yaklasmak en iyi etkin tedavidir.Bu yaklasim da erken teshis,egzersiz,iyi
beslenme,semptomlari azaltan guncel yeni ilaclardir.
Bircok insan hastalikta en onemli seyin
yardim,rahatlatmak, ve parkinson destek gruplarinca paylasilacak bilgiler
oldugunu ogrenmislerdir.Boyle gruplar gunluk yasam problemlerini tartisirlar ve
tiptaki son arastirmalardan,sonuclarindan ve yeni tedavilerden en once onlar
haberdar olurlar ve bilgiyi paylasirlar.
Ilaclar-Parkinsondan kaynaklanan semptomlara cok fazla rahatlama getirebilir
ilac tedavileri.Norolog her hastanin kendisine uygun tedaviler yazacaktir
receteye;ama hastaya en iyi gelen ilaci ve de dozu bulmak zaman ve sabir
isidir.Bunlarin yan etkileri oldugunu bilmemiz gerekir;bunlar mide
bulantisina,kusmaya,dusuk tansiyona,istenmeyen kontrolsuz hareketlere,
depresyona ve yerinde duramamaya,uykusuzluklara vs sebep olabilirler.Ilac
dozlarinin tekrar ayarlanmasi genellikle bu yan etkileri kontrol eder.
Ialc tedavisin en buyuk yenilik 1960 larda
oldu;ilac “levapoda’ bulundu,tanitildi.Levapoda beyindeki dusuk dozdaki
dopamini tekrar yerine koymaya ve parkinsonlularda dayanilmaz olan semptomlari
maskelemeye yardimci olur.Dopaminin hareketine karsi cikan norotransmitterleri
bloke ederek,dopaminin hareketlerine ,gezinmesine,beyinde dagilmasina yardimci olur.Dopaminin
hareketlerini tamamen kapatan/onleyen normal enzimleri durduran,engelleyen
ilaclar da yardim ederler.
Dopamini taklidi yeni ilaclara dopamnin agonistler
deniyor (dopamine agonists) ve bunlar da vardir.Bunlar tek baslarina jastaligin
ilk yillarinda hasyata receyete yazilabilir;veya hastaligin ilerlemis
yillarinda birden fazla ilac kombinasyonu+ levodopa ile birlikte bir arada
verilir.Bu onceki ilaclar levodopaya ihtiyaci ertelerler ve daha az yan
etkileri vardir.yeni ilaclar ve arstirmalar hakkinda bilgilenmek
isteyenler,doktorunuzla konusunuz.
Diyet/beslenme ve egzersiz- Parkinsonlu hastalar cok dengeli ve saglikli bir
beslenmenin genel sagliklari ve gucleri icin cok onemli oldugunu kendileri
soylemektedirler.Bazi durumlarda,doktorlar protein tuketimini ayarlamak
isteyebilirler levopoda kullananlarda cunkuproteinler ilacin vucutta
emilmesini,faydalanilmasini kismen engellemektedir.
Parkinsonlu hastalar egzersiz,ozellikle de yuzmek
ve yurumek,kaslarina iyi geldigini bildiriyorlar.Kaslardaki gelisme de
gucmlerini arttiriyor ve hareket kabiliyetleri artmaktadir.Bazi doktorlar fizik
terapi verirler,veya kas guclendirici egzersizler verirler.Kaslarin iyi durumda
olabilmeleri icin,tum hareket egzersizleri dengeyi,yurumeyi ve hastanin gucunu
gelistirir.
Ameliyat-Pallidotomy ve thalamotomy bazi hastalarda belli semptomlari
azaltabilir.Sonuc beyinde kalici bir lezyondur.Oteki ameliyat secimleri de
“derin beyin stimulasyonu” denen (deep brain stimulation-DBS) ve hasta kisinin
kisisel ihtiyacina gore beyinde yapilan bir islemdir.DBS aletleri aynen kalp
atislarini ayarlayan pilli aletler=pace makers gibidirler ve kalici lezyon
yasanmaz.Arastirmalar bu ameliyatlarin uzun vadedeki onemlerini,degerlerini
kararlastirmak icin devam etmektedir.
ARASTIRMALAR-parkinsonda ozellikle de model hayvanlar
kullanilarak,hastalara cok umit verici umit saglamaktadir.Arastirma
tahmin etmek,onceden anlamak,onlemek, ve tedaviye konsantre olmaktadirlar.Bazi
arastirmacilarsa beyin ve hareketleri yonlendiren motor sisteminin hareketleri
nasil yarattiklarini incelemektedirler.Otekilerse cevre faktorlerini veya bu
hastaligin baslamasina sebep olan veya katkida bulunan cevredeki
toksinleri/zehirleri arastirmaktadirlar.Daha baska arastirmacilarsa, neden bazi
kisilerin bu hastaliga daha yatkin ,risk grubunda olduklarini bulmaga
calisiyorlar.Her yeni arastirma sonucu ile, bilim
adamlari-kadinlari/arastirmacilar surekli yeni ilaclar ve ameliyat sistemleri
olusturarak hastaligi geciktirmek veya tamamen geriye dondurerek
,iyilestirerek,yok etmeyi amacliyorlar.
AAN Education&Research Foundation de bunlardan
biridir ve Parkinsonla ve oteki norolojik hastaliklarla savasacak arastirmalar yapmaktadir.Sadece
surekli arastirmalarla tedavi olmayi ve daha fazla tedavi cesitlerini
umabiliriz. www.aan.com American
Academy of Neurology-Amerikan Norologlar Akademisi
http://www.pbs.org/newshour/bb/health/jan-june09/parkinsons_02-03.html babam, kardesim ve ben, parkinson http://www.pbs.org/wgbh/pages/frontline/parkinsons/ tamamini online izleyin-soru cevaplarla http://www.pbs.org/wgbh/pages/frontline/parkinsons/etc/faqs.html
Norolojik
bir hastaliktir.PARKINSON ’la ilgili tum
bilmek istedikleriniz;
http://www.lib.uiowa.edu/hardin/md/parkinson.html tum kaynaklar bir arada
http://www.ninds.nih.gov/health_and_medical/pubs/parkinson_disease_htr.htm Detayli Bilgilenme Brosuru
http://www.ninds.nih.gov/health_and_medical/disorders/parkinsons_disease.htm http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/parkinsonsdisease.html
http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/parkinsonsdisease.html parkinson
bilgileri ABD devlet saglik webinden
http://www.lib.uiowa.edu/hardin/md/parkinson.html tum parkinson webleri-tuketicilere ve
profosyonellere
http://www.ninds.nih.gov/news_and_events/news_article_parkinson_genes.htm arastirmalarda umit var-PARKINSON HASTALIGI NEDIR,
SORU VE CEVAPLARLA
www.newmedicines.org
Alzheimer,parkinson vs dahil yeni
ilaclar ve hala arastirmalari suren ilaclar http://www.newmedicines.org/meds/development/drugs.phtml
http://www.niehs.nih.gov/oc/factsheets/parkinson.htm
http://www.ninds.nih.gov/health_and_medical/disorders/parkinsons_disease.htm
http://www.ninds.nih.gov/news_and_events/news_article_parkinson_genes.htm genetik faktorler kisinin parkinsona yatkinligini
arttiriyor
http://www.ninds.nih.gov/health_and_medical/disorders/tremor_doc.htm titreme nedir?
http://www.ninds.nih.gov/health_and_medical/pubs/myoclonus_doc.htm ani kas kasilmalari nedir?
http://www.ninds.nih.gov/news_and_events/cognitive_meeting_2001.htm parkinsonda kognitif ve duygusal yonler-
melankoli,depresyon nedenleri 3 adettir;
http://www.ninds.nih.gov/health_and_medical/disorders/parkinsons_disease.htm#Organizations
http://www.baylorcme.org/tremor/ degerlendirme,teshis ve tedavisi
http://www.aafp.org/assembly/2001/lectures/index.html
http://www.ninds.nih.gov/health_and_medical/pubs/parkinson_disease_htr.htm http://www.ninds.nih.gov/health_and_medical/disorders/parkinsons_disease.htm
http://www.niehs.nih.gov/oc/factsheets/parkinson.htm http://www.ninds.nih.gov/health_and_medical/disorders/parkinsons_disease.htm
http://www.ninds.nih.gov/health_and_medical/disorders/parkinsons_disease.htm http://www.noah-health.org/english/illness/neuro/parkin.html
http://www.lib.uiowa.edu/hardin/md/parkinson.html
http://neurosurgery.mgh.harvard.edu/fnctnlhp.htm
http://healthlinks.washington.edu/clinical/neurology.html
http://www.ninds.nih.gov/health_and_medical/disorder_index.htm
http://www.geri.com/geriatrics/data/articlestandard/geriatrics/102002/11828/article.pdf
http://www.neuro.onnet.co.kr/links.html#k
http://dmoz.org/Health/Conditions_and_Diseases/Neurological_Disorders/Parkinson%27s_Disease/
http://healthlinks.washington.edu/toolkits/patient.html HASTALARA WEBDE KAYNAKLAR http://healthlinks.washington.edu/topics.html
http://www.lib.uiowa.edu/hardin/md/ http://www.lib.uiowa.edu/hardin/md/
http://medlineplus.nlm.nih.gov/medlineplus/ http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/healthtopics.html
http://healthlinks.washington.edu/topics.html hastaliklara gore linkler!!! Cok cok fazla!!!
http://www.lib.uiowa.edu/hardin-www/electron.html Hardin Kutuphanesi Elektronik Kaynaklari-TUM
ONLINE SAGLIK KAYNAKLARINIZ
http://www.lib.uiowa.edu/hardin-www/electron.html
http://www.lib.uiowa.edu/hardin/md/parkinson.html tum kaynaklar bir arada
Parkinson
beyinde bazi hucrelerin olmesi ve asiri hasar gormesidir.Arastirmalar
parkinsonlu beyinlerde dopamin ureten hucrelerin 80% oldugunu, yok oldugunu
gormuslerdir.Henuz kesin sebepleri bilinmemekle beraber, arastirmacilar ve
arastirma sonuclari cevre faktoru uzerinde durmakta, vucutta yanlis beslenme ile
yiyeceklerden vs arta kalan serbest gezinen artiklardan kaynaklanan kimyevi
reaksiyonlar nedeniyle oldugu dusunulmekte ve de bocek vs oldurmede, ilaclamada
kullanilan tum hasere olduruculer (yiyeceklere yapilanlar dahil), ve de
yiyeceklerdeki toksinler ve sigara icmek, sigara icilen cevrede bulunmayi ciddi
tehlike olarak belirlenmektedir.
On, erken belirtileri-Yorgunluk, titreklik, koltukdan vs kalkarken zorlanma, yavas konusma, el
yazisinda bariz cirkinlesme= orumceklesme, dusunce ve kelime izini kaybetmek,
herhangi bilinen bir neden olmadan sinirli, deprasyonlu olmak.Ana belirtiler
ortaya cikmadan, bu erken belirtiler uzun surebilir.Ya da bazi kisilerde hizla
ilerleme gorulebilir.
Ana Belirtiler-Aile ve
arkadaslar erken farkedebilirler:Yuzde ifade eksikligi, maske yuz denen
ifadesizlik veya kisi ayni pozisyonda uzun sure hareketsiz kalir, el ve ayagini
oynatmaz. Kisi adeta kaskatidir, hareket kisitliligi vardir, sinirli ve
olaganustu yavastir.Hastalik ilerledikce titreme gunluk aktiviteyi engeller,
kasik, bardak tutamaz, gazete okuyamaz.Hasta gevsediginde, mesela elini masa
ustunde biraz dinlendirdiginde bu titremeler daha da artar. Balans ve
koordinasyon bozukluklari nedeniyle dusebilir. Hastalik ilerledikce, yuruyusun
ortasinda aniden “donmus gibi kaskati kesilebilir” hatta dusebilir.Veya dengeyi
kurabilmek icin one dogru egilerek kucucuk adimlarla yururler sanki aceleleri
varmis gibi.Deprasyon, uyku bozukluklari, entellektuel gerileme ve hafiza
bozulmasi, goz kapaklarini acamamak, acinca da surekli acik tutamamak, ses
tonu,vurgulama, tonlama degisir ve -cumle basinda seslidir, cumle sonuna dogru
yavaslar, neredeyse duyamazsiniz. Yatinca yutkunma zorlugu vardir, kendi
tukrugunu yutamaz; yediklerini de (sivi olsun, kati olsun) yutkunma zorlugu da
vardir ;yutkunma zorlugundan kaynaklanan beslenme problemi nedeniyle 5-15 kg
verirler. Garip davranislar,uyku problemi –uykusuzluk ve idrar torbasi
problemleri gorulur.Kabizlik, kalpten, akcigerlerden olmadigi kesinlesen nefes
alma zorlugu, idrar torbasi kaslarindaki sertlesme, degismelerden dolayi idrar
torbasini tam bosaltamamak, hic bosaltamamak veya idrar kacirmak, ayaktayken basdonmesi, sirt ve boyun kaslari
sertlesmesi nedeniyle yuvarlak ve dusuk omuzlar, kalp nedeniyle olmadigi
kesinlesen ayaktaki kaslarin sertleserek biriken siviyi kalbe geri
gonderememesi yuzunden sismeler, odemler ve cinsel isteksizlik. Yaslilarda
gorulen Parkinson belirtileri ile daha genc yaslarda gorulen Parkinson’da
semptomlarda farkliliklar vardir.
50 yas ustu
hastaligidir ancak 5-10% gibi 40 yas altinda da gorulmektedir. Arastirmalar
devam etmektedir.
http://www.apdaparkinson.org Amerikan Parkinson Hastaligi
Dernegi-tum bilgiler
http://www.parkinson.org/index.htm
http://www.wfubmc.edu/surg-sci/ns/pd.html tum linkler,webler;indeks
http://www.parkinson.org/nfaq.htm sikca sorulan sorular,cevaplariyla parkinson,ilaclari dahil-doktorunuz
parkinson konusunda uzman mi?
http://www.health.harvard.edu/fhg/doctor/PD.shtml Parkinsonlu bir hasta olarak doktorunuza gittiginizde ; sunlar var mi
anlatin
http://www.fda.gov/fdac/features/1998/498_pd.html FDA yeni parkinson ilaclarini onayladi
http://www.parkinson.org/suggest.htm hastaya tavsiyeler-bunlari hatirlayin
http://www.parkinson.org/drugslowpd.htm Parkinsonu yavaslatan ilaclar
http://www.parkinson.org/vitaminrole.htm Vitaminlerin rolu
http://www.parkinson.org/nutrguid.htm parkinsonda beslenme tavsiyeleri-vitaminler dahil
http://www.parkinson.org/walking.htm parkinsonda denge-yurume zorlugu tipik semptomdur
http://www.parkinson.org/freezing2.htm donup kalmak-dengesizlige ve dusmeye sebep olur hastalarin 1/3 cunde
http://www.parkinson.org/stmary.htm
http://www.parkinson.org/dementiapsy.htm ilaclar ve yan etkileri-psikozlar.psikozve dementia
farkli seylerdir.
http://www.parkinson.org/depression.htm parkinsonda depresyon en zor ve en agir semptomdur http://www.parkinson.org/anxandpd2.htm
http://www.parkinson.org/search.htm parkinsonda incelemek isteyeceginiz basliklar-ve hangisini secerseniz
ilgili bircok link geliyor
http://my.webmd.com/content/dmk/dmk_article_40066
http://www.parkinson.org/tests.htm Parkinson hastaliginda kisiye veya hasta
bakana yardimci
testler-Parkinson,uykusuzluk, endise, titremeler, depresyon,
hafiza,diskenezya,ve davranis testleri (ajitasyon,deluzyon,halusinasyon,duygu
inis cikislari, ve kendini tutmak/frenlemenin kalkmasi) ayni sayfada
listelenmistir;hasta veya hastaya bakan yakini bu test formlarini doldurup
neticeleri,degerlendirmeyi kendileri de gorebilirler.
http://www.wfubmc.edu/surg-sci/ns/pd.html parkinsonun kacinci donemindesiniz?
“…severity rating systems’e bakiniz- Hoehn and Yahr
Staging of Parkinson's Disease
http://www.parkinson.org/shell/lyris.pl baska parkinsonlularla chat yapin
http://www.cnsonline.org/www/archive/parkins/park-02.txt evde parkinsonlu hasta-evde dusmelerin onlenmesi ve alinacak
tedbirler,bilinmesi gerekenler
http://www.caregiving.org/content/fcrc.html hastaya bakana destek ve kaynaklar-tum linkleri inceleyin;cok fazla
yardimci bilgi iceren web var
http://www.parkinson.org/qtremor.htm titreme testini yapin;doldurun ve ozel,kisisel degerlendirme icin
kendiniz e posta ile gonderin.
http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/tremor.html titremeler,Parkinsondaki titremelerin farki
http://www.parkinson.org/intouch.htm parkinson hakkinda surekli en yeni
haberleri,bilgileri almak istiyorsaniz e maille haberleri isteyin
http://www.nih.gov/health/InformationIndex/HealthIndex/Pubincov.htm YENI Nisan haberi-parkinson , http://www.ninds.nih.gov/
http://www.lib.uiowa.edu/hardin/md/parkinson.html hastaya,hasta yakinlarina, doktorlara,
profosyonellere tum linklerle parkinson
http://www.nhgri.nih.gov/DIR/LGDR/PARK2/ Parkinson Arastirmalari
http://www.niehs.nih.gov/oc/factsheets/parkinson.htm PARKINSON ARASTIRMASI-GENETIK,CEVRE VE
YAS EN ONEMLI 3 FAKTOR.
http://www.wfubmc.edu/surg-sci/ns/pd.html slide show,video dahil
http://www.vh.org/Patients/IHB/Surgery/Neuro/StereoProc/StereoProc.html ameliyat ,artisi eksisi
http://www.neurosurgery.org/health/patient/answers.asp?DisorderID=31 soru cevaplarla ameliyat
http://www.nhgri.nih.gov/DIR/LGDR/PARK2/media_release.html medyaya -ilk parkinson geni bulundu
http://www.nhgri.nih.gov/DIR/LGDR/PARK2/related_links.html TUM LINKLERLE PARKINSON, http://www.nih.gov/health/ http://www.nih.gov/health/consumer/conkey.htm http://www.nih.gov/health/InformationIndex/HealthIndex/Pubincov.htm http://www.health.harvard.edu/fhg/doctor/doctor.shtml
http://www.parkinsonsinfo.com/ Tuketici bilgilenme webi=Parkinson; http://www.parkinsonsinfo.com/about_parkinsons/
gunluk yasamda ipuclari,ve tium ilgili hersey;soru cevaplarla http://www.parkinsonsinfo.com/faq/ , http://www.parkinsonsinfo.com/resource_directory/
http://healthlinks.washington.edu/toolkits/patient.html HASTALARA WEBDE KAYNAKLAR http://www.lib.uiowa.edu/hardin/md/ http://www.lib.uiowa.edu/hardin/md/
http://www.quartec.com.au/parkinsons/
Avustralya parkinson cemiyeti webi http://www.quartec.com.au/parkinsons/disease.html
http://www.parkinson.org/encarta99.htm
http://www.parkinson.org/index.htm
http://www.pbs.org/newshour/bb/health/jan-june99/parkinson_1-27.html Parkinson Belirtileri mi?
http://pdweb.mgh.harvard.edu/ Harvard-Parkinson Webi.Tum tanimi,
belirtileri,Hafiza. tanima, matematik ozelliklerinin kaybolmasi ve 40 yas
civarinda gorulen Parkinson’da bunlarin olmamasi vs.
http://www.wpda.org WPDA Dunya Parkinson Webi.
http://www.discover.com/science_news/gthere.html?article=bioscience.html#brain Discover
Bilim Mecmuasinda beyin hucrelerinin sanildiginin aksine kendini yeniledikleri,
Alzheimer ve Parkinson icin dogan umit isigi ile ilgili yazi ve Alzheimer-
Washington Universitesi, Parkinson-Harvard linkleri.Arastirmalar.
http://pdweb.mgh.harvard.edu/ Parkinson Webi-Harvard
http://www.pbs.org/newshour/bb/health/july-dec99/parkinson_9-28.html Parkinsonlu hayat-Aktor Michael
J.Fox genc yasta parkinsonlu oldugunu acikladi ve paylasti.
http://www.ninds.nih.gov National Institution of Neurological Disorders and Stroke- Ulusal Noroloji Hastaliklari ve Bbeyin/Felc
Enstitusu- Beyin/Norolojik Hastaliklar, Felc, Sara, Parkinson ,Otizm,
Alzheimer, Dikkat yetersizligi Sindromu, Dislexia (okuyamama-zor okuma), Turet
sindrom, gibi tum norolojik hastaliklar , arastirma merkezi bilgileri, A dan Z
ye hastaliklar,klinik acil haberleri.Arastirma merkezi olup devlet tarafindan
gorevlendirilmistir.
http://www.pbs.org/newshour/bb/health/july-dec98/brain_10-30.html Beyin hucreleri kendini yenileyebiliyor! Arastirma
raporu-PBS Haber Raporu.
http://www.parkinson.org Parkinson hastaligi
hakkinda site
http://neuro-chief-e.mgh.harvard.edu/parkinsonsweb/Main/PDmain.html Parkinson Hastaligi nedir? Linkler.
http://www.aafp.org/patientinfo/parkinso.html Aile
doktorunuzdan-Parkinson nedir?
http://www.noah.cuny.edu/neuro/parkin.html New York
Online Access to Health-New York online saglik
http://www.parkinson.org/index.htm
http://www.cnsonline.org/www/archive/parkins/park-03.txt Parkinson hastalarina egzersizler
http://www.medweb.emory.edu/MedWeb/FMPro?-DB=Records.FP3&-Format=kw_records.htm&-error=search_kwerror.htm&-Max=25&-Op=cn&subject==*;Neurology:Parkinson's_Disease*&-Token=Neurology:_Parkinson's_Disease&-Sortfield=Lnk_txt&-Find Emory Universitesinden Parkinson ,
http://www.lib.uiowa.edu/hardin/md/
http://www.pbs.org/newshour/bb/health/july-dec99/sun_city_9-9.html Yaslilikta evde
ve onurunuzla olmek secimi
http://www.pbs.org/newshour/bb/health/july-dec99/eldercare.html Yaslilarin Bakimi-
Yillardir birbirleri ile surekli gorusen 14 kadinin ailelerindeki yaslilarin
bakimindaki dayanismalari ve kitap yazarak bunu herkesle paylasmalari.
http://www.pbs.org/newshour/bb/health/july-dec99/suicide_10-27.html Kendi adina olum kararini vermeyi reddetme
http://www.pbs.org/newshour/bb/media/july-dec98/suicide_11-24.html 60 dakika
programindan- olumu seyretmek
http://www.pbs.org/newshour/bb/health/july-dec98/suicide_11-24.html Olmek hakki
http://www.pbs.org/newshour/bb/health/health.html PBS Saglik
konulari transkriptleri,haberleri-raporlari
http://www.pbs.org/newshour/newshour_index.html Indeks, ya da soldan konuyu secin.
http://www.uic.edu/depts/lib/health/hw/consumer/
AGING/YASLANMAK ;
http://healthlinks.washington.edu/clinical/gerontology.html
www.nyc.gov/aging http://nhic-nt.health.org/Scripts/Hitlist.cfm?Keyword=AGING
Yaslilik,yaslanma linkleri
http://nhic-nt.health.org/Scripts/Hitlist.cfm?Keyword=OLDER+ADULTS
http://healthlinks.washington.edu/toolkits/patient.html HASTALARA WEBDE KAYNAKLAR http://www3.bc.sympatico.ca/me/patientsguide/links.htm http://www3.bc.sympatico.ca/me/patientsguide/hdlines.htm Gunun saglik haberleri basliklari
http://healthlinks.washington.edu/toolkits/patient.html
Sagliginiz hakkinda bilgi edinebileceginiz tum oteki webler!!!
http://healthlinks.washington.edu/subjects.html http://healthlinks.washington.edu/clinical/gerontology.html Alzheimer
dahil-gerontoloji=yaslilik bilimi http://www3.bc.sympatico.ca/me/patientsguide/hdlines.htm Gunun saglik haberleri basliklari
http://nhic-nt.health.org/NewSrch.htm
dilediginiz hastaligi vs yazarak,tum kaynaklari alin.
http://nhic-nt.health.org/AlphaKeyword.htm
Ya da konulari indeksten secin
http://nhic-nt.health.org/Scripts/Hitlist.cfm?Keyword=EDUCATIONAL+RESOURCES
http://nhic-nt.health.org/Scripts/Hitlist.cfm?Keyword=RESEARCH
http://healthlinks.washington.edu/toolkits/patient.html HASTALARA WEBDE KAYNAKLAR http://healthlinks.washington.edu/topics.html
http://www.lib.uiowa.edu/hardin/md/ http://www.lib.uiowa.edu/hardin/md/
http://medlineplus.nlm.nih.gov/medlineplus/ http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/healthtopics.html
http://healthlinks.washington.edu/topics.html hastaliklara gore linkler!!! Cok cok fazla!!!
http://www.lib.uiowa.edu/hardin-www/electron.html Hardin Kutuphanesi Elektronik Kaynaklari-TUM
ONLINE SAGLIK KAYNAKLARINIZ
http://www.lib.uiowa.edu/hardin/md/index.html
http://www.hsls.pitt.edu/chi/pated.html tuketicilere brosurler
http://www.familydoctor.org/handouts/ Aile doktorunuzdan 200 adet brosur
http://www3.bc.sympatico.ca/me/patientsguide/ref.htm http://www3.bc.sympatico.ca/me/patientsguide/news.htm http://www3.bc.sympatico.ca/me/patientsguide/hdlines.htm Gunun saglik haberleri
basliklari http://www3.bc.sympatico.ca/me/patientsguide/links.htm
http://healthlinks.washington.edu/clinical/gerontology.html
http://www.lib.uiowa.edu/hardin-www/electron.html
http://library.psc.gov/library/link.htm
http://www.library.ucsf.edu/biosites/
http://library.psc.gov/library/link.htm#helw
http://www.apha.org/public_health/
http://www.aacap.org/resource/index.htm
http://www.nlm.nih.gov/locatorplus/orglinks.html
http://www.apha.org/public_health/nat.htm
http://www.apha.org/public_health/other.htm
http://www.nih.gov/health/consumer/conkey.htm
http://www.nih.gov/health/consumer/conicd.htm
http://www.nih.gov/nia/related/aoaresrc/toc.htm
Yaslanma kaynaklarimiz
NOROLOJI LINKLERI
MS
http://www.lib.uiowa.edu/hardin/md/multiplesclerosis.html
http://www.hurriyetim.com.tr/haber/0,,sid~5@nvid~409740,00.asp
TURKIYE’DE 40.000 MS HASTASI VAR
Türkiye
Multipl Sikleroz Derneği Genel Merkezi ve Ankara Şube'sinin
telefonları şöyle:''0 212 275 22 96 - 0 312 435 82 20''.
MULTIPLE
SCLEROSIS, MS DE ERKEN TESHIS VE TEDAVIYE KONSANTRE OLMAK,MRI
32 yasindaki Linda bir emlakci.Sag ayaginda
nedensiz,bilinmeyen sekilde uyusma ve igne batiyormus gibi duygular basladi ve
bu sonraki gunlerde sag ayagin tamamina yayildi.Sonra bu hisler bir hafta sonra
tamamen gecti.Ortalama 6 hafta sonra bir evi gosterirken cift gormege
basladi.Aile doktoru muayene etti ve onu norologa gonderdi.Norolog da daha
detayli bir muayeneden sonra MRI istedi (Manyetik resonanz fotografi) cunku
Linda’nin semptomlari multiple scklerosis MS relapslerine benziyordu.MS beliren ve yokolan semptomlarla
karakterize bir hastaliktir.
MRI lar MS in sessiz hasarini acikliyor-her
MS krizi,hatta cok az belli olsa dahi,bazi kalici sinir tahribatina sebep
olur.Tekrarlayan kriz nobetlerinden kalinti birikmis sinir hasarlari ise
cogunlukla uzun-vaded gorulen,yasanan
ozurluluk sebebidir.Boylece bu krizleri hizli,dogru teshile ve hastaligi
degistiren ilaclarla erken tedavi ile
onlemek kritik ve cok onemlidir.Bu simdi eskisinden de onemli cunku eskisinden
de iyi ,etkin terapiler,tedaviler var simdi.
Cunku fark edilebilen ,aci can sikici
krizler azdir (genelde senede birden azdir) ve gozle gorulen ozurluluk hali
yavas yavas olusur ve bu nedenle de tek basina
semptom ve belirtilere dayali teshis
zordur ve genellikle de gec kalinir.Boylece doktorlar MRI ya guvenmek
zorundalar ki MRI 3 boyutlu beyin resimlerini ceker ve MS’I beyinde bulmaga ve
ayni semptomlara sahip baska hastaliklardan ayirt etmege yarar. Tek basina klinik degerlendirmelere gore MS
teshisi koymaya karsin , MRI ile MS teshisi koymanin ve gelismeleri
degerlendirmenin 7 ile 10 defa daha
hassas oldugu anlasilmaktadir.
Yakin gecmiste doktorlar artik zaman icinde
seri MRI lar kullanmaga basladilar hastaligin seyrini takip etmek icin ve de
hangi MS hastalarinin erken tedaviden en cok faydalanacaklarini anlamak
icin.Seri MRI larla calisan arastirmacilar MS lezyonlarinin veya yaralarinin
surekli olarak gorulup yok olduklarini soylediler.Yaralarin belirmesi her zaman
klinik semptomlarla ilgili olmuyor.Ancak onemli olansa hastaligi rayina
sokan,hastaligi degistiren ilaclar kullanmayan hastalar grubunun aylik MRI
larinda, bir yillik incelemede cogunda lezyonlarin hacminda artis goruldu.MS
relaps krizleri gorulenlerde bu lezyonlarda artis ciddi problemi ise krizlerin
artmasi ve daha fazla ozurlulukle ilgili idi.
MS ilaclari ile-mesela interferonbeta-
tedavi edilenlerde ise,tam aksine onemli denebilecek kadar daha az
yaralar/hasarlar ,daha az krizler ve daha az ozurler olustu.Mesela yeni
lezyonlarda % 80 azalma vardi; klinik denemede 2 seneden fazladir
interferon-beta verilen MS hastalarinda % 30 daha az can sikici krizler yasandi
(exacerbations).Interferon-beta kullanilan oteki arastirmalar da hastalarda
ozurlu hale gelmenin oldukca geciktirildigini dokumante ettiler.Glatiramer
acetate-baska bir sinif ilac- relaps sayilarini azaltmada etkin baska bir
ilac.Tedavideki etkinliginin onemi yuzunden,yakinda MS’in doktorlar ve hastalar
tarafindan daha iyi kontrol altina alinabilmesi icin seri MRI lardan daha cok faydalanilacaktir.
Linda’nin beyin MRI yi ,MS deki relapsleri
ve bir varolan bir yokolan izlerin,yaralarin
varligini gosterdi.Linda ve norologu MS le gun gun basa cikabilmek icin
birlikte plan yapmaga basladilar.
Doktorlar Linda’nin MRI yinda ne gorduler?
MRI incelendiginde, beynin bircok bolgesinde
bircok kucuk lezyonlar/yaralar goruldu.Bu deliller ve fiziksel muayene
MS profosyonellerinin Linda’da MS olduguna karar vermelerine yardimci oldu.
Erken tedavi MS hastalarinin daha uzun
seneler saglikli olmalarina yardimci oluyor.Erken teshis Linda’ya kismen de
olsa normal bir gelecek icin umit verdi.MS kontrol edilebilen bir
hastaliktir.MRI gibi hassas teshis aletleri,araclari Linda’nin doktorlarina
erken ve dogru teshis konmasinda ve de derhal hastaligin seyrini degistirecek
ilaclari vererek de acilen kontrolu ele almalrina yardimci oldu.
Linda ve doktoru/norologu
interferon-betalardan birine basladilar.Norolojistin de soyledigine
gore,interferone ilerdeki MS epizodlarini onlemek icin baslaniyor ve tedaviye
yillarca ihtiyac vardir.Linda’ya
norologu ile her turlu problemini konusmasi gerektigi ve en yakinindaki
MS destek grubuna uye olmasi soylendi.Iki sene sonra,Linda hala emlakcilik
yapiyor,ev gosteriyor ve lokal MS cemiyetinde de gonullu calisiyor ve henuz
hicbir ozurlu durumu da yok.MRI lari her 6-12 ayda bir cekiliyor ve cok az
minimal yaralar goruluyor.
Bu hafta ortalama 200 Amerikali MS hastasi
oldugunu ogrenecek.MS ciddi bir norolojik hastaliktir ve hareket
etmek,koordinasyon ve oteki fonksiyonlari hasarlar,bozar.
“Insanlar daha erken teshis edilmektedirler
cunku halk ve profosyoneller hastaligin semptomlari hakkinda daha da bilgililer
artik” diyor Stephen C.Reingold,Ph.D-Ulusal MS Cemiyetinin baskan yardimcisi
ABD de.”Bu pozitif bir gelismedir cunkubu krizleri azaltabilen,yavaslatan
ilaclarimiz var ve bunlar merkezi sinir sistemi icindeki hasarlari da
azaltiyorlar.Ayni zamanda halsizlik,spastik olma durumu,agrilar ve idrar
torbasi problemlerini,semptomlarini tedavi edevek ilaclar da
var.rehabilitasyondaki ilerlemeler MS hastalarina sahip olduklarindan en fazla
faydalanabilecekleri sekilde yardimci olmaktadir”
MS li insanlar normal veya normale yakin
hayatlar yasayabilirler.Baska bir arti daha; Cogu da agir sekilde ozurlu
olmayacaklardir.Ama cogunun bastona,koltuk degnegine veya oteki yardimcilara ihtiyaclari
olacaktir-her 3 MS liden 2 si yataga bagimli olmadan hareket edebilen kisiler
olacaklardir. Kronik bir hastalik olan MS 350.000 Amerikaliyi etkilemektedir-erkeklere
gore kadinlar iki mislidir.Beyaz irk,ozellikle de kuzey AvrupalI atalari
olanlar MS daha cok olmaktalar; ve genetik faktorler de bazi kisileri bu
hastaliga daha yatkin ve acik yapmaktadir.
MS e ne sebep oluyor? MS
e tam kesin olarak neyin sebep oldugunu henuz kimse bilmemekle beraber, bilim
adamlari beyin,omurga ve periferal sinirlerin myelin denen, ve sinir
kordonlarinin vucudun oteki parcalari ile mesaj alisverisine yarayan yagli ortu
insulasyonundan /kaplamasindan
ortulerinden adeta soyulduklarini ve geride lezyonlar,yaralar ve
sertlesmis doku parcalari kaldigina inaniyorlar.Yani yagli myelin dis kaplamasi
yok oluyor merkezi sinir sistemi mesaj iletici kablolarinin.Bazi arastirmacilar
da bu vucuda zarar veren seyin aslinda vucuttaki T limfositleri =vucudu yabanci
maddelere karsi korumakla gorevli imun hucreleri oldugunu dusunuyorlar.MS in
olusmasina ait bir teori de sinirlerin arasinda daha onceden var olan ve uyuyan
bir viruse karsi T hucrelerinin myelin kaplamasina saldirdiklaridir.
Insanlarin coguna 20-50 yaslari arasinda
teshis konur;semptomlar degisiktir.MS in var oldugunu test eden labratuar
testleri veya fiziksel bulgular olmadigindan henuz,teshis konmasi
karisik.,kompleks bir islemdir-hafTalar,aylar surebilir.Ayni belirtilere sebep
olabilecek beyinde tumor ve oteki hastaliklar olmadigi kesinlestirilmelidir.
“ Kesin MS klinik teshisi icin iki
kriter vardir; a) baska hicbir izahi ve nedeni olmayan en az iki defa su
semptomlar gorulmelidir en az bir ay ara ile-mesela gorme problemleri veya kas
zayifligi ve b) beyinde veya omurgada de iki ayri bolgede hasarli bolgede
klinik degerlendirme yapilmis olmalidir” diyor Dr.Reingold- neurophysiology
de PH.D si var ve 65 bilimsel yazisi yayinlanmistir.”Magnetik rezonan Image
teshis prosesini gelistirdi-cok hassastir ve CAT scanle
yakalanamayan,kacirilailecek lezyonlari da teshis eder MRI” diyor.
MS in 4 cesidi vardir.En
sik rastlanani ise relapsing-remitting denen bir ortaya cikip,bir
kaybolan,azalan cinsidir.Ilk teshis kondugunda,hastalarin % 80 I bu durumu
sergilerler-ki haftalarca veya aylarca suren epizodlar halindedir bu surede
yeni semptomlar ortaya cikar veya var olanlar daha da kotulesir. Acili anlari
azalan acilar,agrilar belirtiler izler.Bazi hastalarda kalici ozurler
olusurken,bazilari relapsden onceki norolojik fonksiyon seviyelerine geri
donerler.
Primer-ilerliyen MS cinsi daha
enderdir;yeni teshis konanlarin % 15 sini kapsar.hastaliklari surekli kotuye
gitmektedir ve hic gerileme,azalma,duzelme olmaz.Ancak degisiklikler vardir-zamanla
arasira duzlukler ve gecici hafif kayiplar,hasarlar vardir.
“Relapse giren-sonra biraz semptomlari
azalanlarin ortalama yarisi,ilk teshis konan 10 yilin sonunda
sekonder-ilerleyen tip MS olacaklardir.”diyor Dr. Reingold.”Bu tip MS de baslangicta relaps-azalma/gerileme surecinden
sonra , surekli kotulesme,ara sira alevlenmeler gorulur de gorulmeyebilir
de,hafif gerilemeler ve duzlukler=platolar gorulur .
Son tipi de baslangictan itibaren surekli
kotulesme karakteristikleri tasir.Ilerleyen surekli relapsler soz konusudur.MS
hastalarinin bu gurba giren % 5 sinde aciks ecik akut alevlenmeler
gorulecektir-iyilesme olabilir veya olmayabilir.
1990 lardaki temel tip arastirmalarinda interferon-beta
( kendi kendini regule etmek icin imun sistemin urettigi bir madde) nin MS li
insanlara yardimci olacagi anlasilsi.Interferon-beta myeline saldiran seylere
karsi imun sistemini koruyor ve de myelini yokeden T hucrelerinin kan-beyin
engelinden gecmesini engelliyor .
Bu ilaclardan iki tanesi simdihastalar
tarafindan kullanilmaktadir ABD de.1993 te FDA interferonun bir cesidine,
ayakta gezinen ve sik sik relaps-azalma krizleri/donemleri yasayan hastalarda
kullanilmasi icin lisans verdi.BETASERON olarak bilinen bu ilac- interferon beta –1 b)
gunasiri cilt altina igne olarak yapilmaktadir.AVONEX (interferon beta –1 a) 3 sene sonra
onaylandi FDA tarafindan.Bu da kalcada,kolun omuza yakin ust kisminda veya
bacagin ust kismindaki buyuk kaslar icine haftada bir igne olarak
yapilmaktadir.Tedaviyi boylece daha kolaylastirmaktadir.
CAPAXONE
(glatiramer acetate) ise ucuncu ilactir relaps-ve sonra
azalan belirtiler gosteren MS li hastalara yazilan.Sentetik bir proteindir ve
myelin kokenli proteinleri uyarir (bu beyindeki ve omurgadaki sinir
kordonlarini insule eden/saran,iletken olmasina yardimci olan myelinin bir
parcasidir).Buradaki hareket mekanizmasi tam olarak anlasilmamakla birlikte,
ilac myelin decoylarini aktive ederek, myeline zarar veren T hucrelerini bloke
etmektedir.Gunde bir defa cilt altina igne olarak yapilmaktadir.
Klinik arastirmalara gore bu uc adet ilac
sinir fiberlerinin kaybini onluyor ve hastaligin ilerlemesini yavaslatiyor.Bu
cesaret veren sonuclar nedeniyle,National MS Society/Ulusal MS Cemiyeti simdi
her hastanin kesin relaps eden-azalan,yok olan MS teshisi konmasini_hamile
kadinlar haric- ve bu uc ilactan birinin kullanilmasini tavsiye ediyorlar.
ABD de onaylanmamis olmasina ragmen, REBIF
( interferon-beta –la) Avrupa,Avustralya ve Kanada’da hastalara receteye
yazilmaktadir.
NOVANTRONE (mitoxantrone) da FDA tarafindan
2000 de norolojik ozurleri azaltmak ve/veya relapslerde/gerilemede klinik
vakalari, ve de sekonder-ilerleyen MS seklini
azaltmak icin onaylanmisti.Bu ilac antineoplastics denen anti-kanser
grubu bir genel gruba aittir.MS de myelin yagli dis kaplamasina saldirdiklari
dusunulen T ,B hucrelerinin ve de macrophages’larin ( beyaz kan hucreleri) aktivitesini yok
ediyor,bastiriyor. Mitoxantrone her 3 ayda bir, 24 ay sure ile kisa ,damardan
serumla veriliyor.Bu tedaviden once ve tedavi sirasinda kalp fonksiyonlarinin
testleri gerekir;sadece normal kalp fonsiyonu olan hastalar bu ilaci
kullanmalidirlar.
Her ilacta oldugu gibi, MS I tedavi icin
kullanilan ilaclarin da yan etkileri vardir;hastalar fiziksel ve
mental/davranislardaki degisiklikleri, bunlari doktorlarina derhal
bildirmelidirler.Ilaclar genel tedavi planinin bir parcasi olabilirler;bunlar
fiziksel ve mesguliyet terapileri, ve idrar torbasi fonksiyon bozukluklari
,basdonmesi,nobetler,gormede kayip,yurumede aksaklik ve oteki semptomlarin
tedavileri.MS li insanlarin ayaga kalkmasina,yurumelerine ve hareket
kabiliyetlerini surdurmelerine yarar
fiziksel terapiler.Mesguliyet terapileri de kisiye gunluk yasamdaki
aktivitelerde yardimci olur.
ABD de Ulusal MS cemiyeti yeni teshis konan
MS hastalarina evde egitim sunar; 3 ayda bir yayinlananyasam bicimini ogreten
magazin ve materyalleri vardir hic degilse semptomlarin bazilarini hafifletecek
veya yok edecek.”dayanismabizim organizasyonumuzun baska bir onemli bolumudur
“diyor Dr.Reingold.”ABD deki MS Yuruyusleri ve Bisikletle Tur Serilerimiz tam
70 milyon dolar toplanmasina yardimci oldu arastirma,mahalli programlar ve
toplumun bilgilendirilmesi icin ve MS li insanlara kendilerine ve baskalarina
yardim etme sansi vermektedir hem de” diyor.HAZ 2001
www.neurosurgery.org/health/patient/answers.asp?DisorderID=38
MS
Merkezi sinir sisteminin en sik rastlanan
hastaligidir ve beyinde ve omurgada mesajlar ileten sinir hucrelerini kaplayan
yagli “myelin” dokusunun hasarlanmasidir.Myelin,yani sinirlerin disindaki bu
yagli madde kaplamasi hasarlandiginda, skleroz denen yaralanmis,sertlesmis doku
olusur.Iste bu yaralanmis doku,sinir hucreleri arasinda gidip gelen sinyallerin
gecisini yavaslatir hatta tamamen durdurabilir ve de boylece gorme,hareket
etmek kabiliyeti ve koordinasyon dahil vucudun bircok fonksiyonlarina zarar
verir.
Bircok uzman MS in otoimun=bagisiklik
sistemi hastaligi olduguna inanmaktadirlar; kendi bagisiklik isitemi araciligi
ile,vucut kendi dokularina karsi savunma seklinde saldirmaktadir.MS le bu
,sinirleri izole eden,kaplayan myelin yagli dokusuna karsi saldiriya
gecmektedir.Bu tur saldirilar harici, viral enfeksiyonlar gibi faktorlee de
bagli olabilir.
Hastalikta
“ exacerbation”/MS atagi ve
“remission”/remisyon diye aciklanan krizde yasananlar nelerdir,ne demektir?
MS krizine ,saldiri
atagina,alevlenmesine “exacerbation”
denir ve semptomlarin ani ve hizli belirmesi demektir ve ve 1 haftadan 6 aya kadar surmesi seklinde gorulur.Bu
surede myelin alevlenir ve sinir impalslari/mesaj akisi yavaslar veya durur. Bu
MS ataklarinin zamanlamasi ve suresi her
kisiye gore degiskendir.
Bu alevlenme ve saldiri suresinden sonra MS
semptomlari ve belirtileri yok oldugunda,iste bu ana,sureye remisyon denir=bu
surede vucut myelin doku ustunde olusan yarayi tedavi etmege calisir.
3 sekli vardir- relaps/ve iyilesme sureci,
sekonder progressiv ve kronik-progresiv MS.
Birinci, relaps ve remisyon, iyilesme MS de, kiside akut MS
saldirilari olur ve bu surede de eskiden var olan semptomlar daha da
agirlasirken ayrica yeni semtomlar da ortaya cikar.Bu atak /relaps donemlerini
genelde remisyon denen donem yasanir.Bu da sizi ya atakdan onceki durumunuza
dondurur veya sakatlanmaniza,ozurlu olmaniza ,hastaligin ilerlemesine sebep
olabilir.
Sekonder progresif MS de,kiside
surekli relaps ,ataklar gorulur ve durur.Zamanla kisinin belirtileri,
semptomlari malesef ilerleyen bicimde artacaktir ve hic remisyon,iyilesme
surecleri gorulmeyecektir.
Baska bir MS de kronik-ilerleyen MS
dir.Bunda ise iyilesme yoktur, kisideki semtomlar surekli ilerler ve kotulesir.
Kisiden kisiye degisir ve merkezi sinir
sisteminin hangi bolumunu etkiledigine gore de degisir.Bunlar sunlari da
icerebilir; denge ve koordinasyon problemleri, vertigo= basdonmesi,
halsizlik,kaslarda spastik olma durumu,agri,gormede bulaniklik,idrar ve
diskilamada problemler,seksuel fonksiyon bozukluklari,ve kognitif
anormallikler.
ABD de ortalama 250.000-350.000 kisi rapor
edilmistir MS hastasi olarak.Bu verilere gore her hafta 200 yeni MS vakasina
teshis konuldugunu gostermektedir.
MS herhangi birinde de gorulebilir ancak
genellikle 20-40 yaslari arasindaki kadinlarda gorulmektedir.Kavkasyali
kokunden gelenlerde,beyazlarda ,oteki irklara gore iki mislidir. Ilaveten MS
daha cok Kuzey amerika,Kanada ve Avrupa gibi ekvatorun kuzeyinde kalan iliman
ulkelerde gorulmektedir.
Ilk adim hastanin tum gecmis saglik
dokumunun.bilgilerinin alinmasidir.Boylece norolog cerrah-doktor/ doktor
hastanin detayli semtomlarini,gecmis hastaliklarini ve ameliyatlarini ogrenir.
Sonraki adimsa doktorun mSin norolojik isaretlerini belirlemesidir;mesela gozde
optik sinird hasarlanma,anormal refleksler, veya koordinasyonda problemler.
Doktor omurgaya igne ile girerek ve su
alarak test de yapabilir.Bu sivida beyaz kan hucrelerinin/akyuvarlarin
bulunmasi MS den kaynaklanan alevlenmeye reaksiyon oldugunu gosterebilir.Ayrica
MS de baska bir sik rastlanan belirti de sudur; Omurgadan alina sivida
antikorlarin varliklarinda gorulen belli bir siralanma/pattern vardir ki buna “
oligoclonal bands” bantlar denir.
Ilaveten, daha da ozel teshis koymak amacli
testler yapilabilir;bunlarla beynin gormeye, duymaya ve agriya karsi
reaksiyonlari kaydedilir; CT denen komputere bagli tomografi taramalari yapilir
ve bununla da myelin dokunun yok oldugu ve hasarlanmis oldugu bolgeler tespit edilir;MRI denen
manyetik rezonans resimleme ile de merkezi sinir sisteminin ozel goruntuleri
tespit edilir ki bunlar malum geleneksel x isinlari,rontgenle ve CT taramalarla
gorulemez.
Su anda MS icin bir kesin tedavi sekli
henuz yoktur;ancak ataklarin sayisini azaltan ve agirligini hafifleten ve
semptomlarin kontrol edilmesinde etkin ilac tedavileri vardir.
Tedavide en cok rastlanan iki sekil de
ilaclarla tedavi veya alternatif iyilesme =holistik tedaviler soz konusudur.
Son zamanlara kadar, MS I tedavi etmek icin
kullanilan ilaclar anti-inflammatuar ozellikler iceren , “adrenocorticotropic hormone
=ACTH , betamethasone ve dexamethasone“ denen steroidlerdi.Bu
ilaclar hislerdeki/sensory semptomlara degilde, daha cok hareket eden MS li
hastalarda daha etkindir.
En cok umit veren ilac tedavisi de
antiviral proteinler denen interferonlardir.Betaseron ve Avonex interferonlarin,
relaps/remitting cins MS de tekrarlayan MS krizlerini azaltmak icin ve
hastaligin seyrini yavaslatmak icin kullanilir.
Cok agir MS ataklarinda ise, “corticosteroid”
lerle ilac tedavileri mumkundur. Kortikosteroidler insan vucudunda adrenalin
bezleri tarafindan uretilen bir hormondur ve MS ataklarinin suresini ve
yogunlugunu azaltir.Bazi MS hastalari ise akupunktur,osteopati,
homeopati,aroma/kokuyla tedaviler ve reflexology ile alternatif tedavileri
tercih etmektedirler.Bircok kisi de ilaclar ve arti alternatif tedavilerin
birlikte uygulanmasindan en iyi neticelei almaktadirlar.
“Trigeminal neuralgia” denen dayanilmaz zor
yuz agrilari ceken MS li hastalar icinse, bircok ilac ve ameliyat teknikleri
vardir agriyi kontrol altina alabilmek icin.(Amerikan Norolojik Cerrahlar
Dernegi-Norolijik Cerrahlar Kongresi 2001)
http://www.lib.uiowa.edu/hardin/md/multiplesclerosis.html
tum kaynaklarla MS
http://www.neurosurgery.org/health/patient/answers.asp?DisorderID=38
MS nedir?
http://www-medlib.med.utah.edu/kw/ms/
Tip Talebelerine
http://www.ninds.nih.gov/health_and_medical/disorders/multiple_sclerosis.htm MS nedir?
http://www-medlib.med.utah.edu/kw/ms/
video dahil
http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/multiplesclerosis.html
MS tum linkleri ile
http://www.nationalmssociety.org//Symptoms.asp
MS belirtileri,semptomlari
http://www.nationalmssociety.org//Living%20with%20MS.asp
MS le yasamak
www.nmss.org
National Multiple Sclerosis Society-Ulusal MS Cemiyeti
www.spotlighthealth.com her turlu MS bilgileri , http://www.spotlighthealth.com/multiple_sclerosis/ms/ms.htm
www.montelshow.com
Montel kendisi de MS lidir -bu showun sunucusu-gecen sene teshis kondu.Bu
hastaliga care bulunmasi icin para toplayan ve cemiyete arastirmalar icin bol
para verenlerden birisi de kendisi.
www.michaeljfox.org
Kenidisi de MS li aktor
http://www.noah-health.org/english/illness/neuro/muscler.html MS nedir, tedavisi, bakimi,
komplikasyonlar,kaynaklar
www.MultipleSclerosis.com
MS li insanlara,ailelerine,doktorlarina,profosyonellere destek veren grubun webi.hastalikla ilgili
yeni gelismeleri tarafsiz veren bir web.
http://www.neuro.onnet.co.kr/links.html#g
MS linkleri http://www.mscommunity.com/resources.html
http://www.msnews.org/freed6.shtml
http://www.neuro.onnet.co.kr/links.html
http://dmoz.org/Health/Conditions_and_Diseases/Neurological_Disorders/Demyelinating_Diseases/Multiple_Sclerosis/
http://ciuw.warman.net.pl/alf/ptsr/english_ascii/anchors.htm
Dunyada MS kaynaklari webleri
http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/neurologicdiseasesgeneral.html
Norolojik hastaliklar
http://www.ninds.nih.gov/ Ulusal Norolojik Hastaliklar ve beyin krizi Enstitusu, NIH http://www.neurosurgery.org/marketpl/search/default.asp?class=patient
Brosurler http://www.neurosurgery.org/index.html
http://www.neurosurgery.org/health/patient/index.asp
http://www.medem.com/MedLB/article_detaillb.cfm?article_ID=ZZZB2KOBGJC&sub_cat=185
Vucutta sinir sistemi atlasi
http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/brainandnervoussystem.html
beyin ve sinir sistemi hastaliklarimiz
http://www.keukahealth.com/disease/neurologic_diseases.htm
http://www-sci.lib.uci.edu/HSG/MedicalBrain.html
YASLANMADA
INCELEMEK ISTEYECEGINIZ COK DEGERLI KAYNAKLAR; http://www.nih.gov/health/consumer/conkey.htm
Accidental
Hypothermia (NIA)
Age-Related
Macular Degeneration (NEI)
Aging and
Your Eyes (NIA)
Living
With Asthma: Special Concerns for Older Adults
(NHLBI)
Cataract
(NEI)
Diabetic
Retinopathy (NEI)
Don't
Take It Easy-Exercise! (NIA)
Foot
Care (NIA)
Forgetfulness:
It's Not Always What You Think (NIA)
Glaucoma
(NEI)
Hearing and
Older People (NIA)
Q&A
About Hip Replacement (NIAMS)
Q&A
About Knee Problems (NIAMS)
Hyperthermia
(NIA)
Life
Extension: Science or Science Fiction? (NIA)
Menopause
(NIA)
Osteoporosis:
The Silent Bone Thinner (NIA)
Parkinson's
Disease Research at the NIEHS (NIEHS)
Parkinson's
Disease (NINDS)
La
Enfermadad de Parkinson: Esperanza en la Investigacion
(Spanish) (NINDS)
Pills,
Patches, and Shots: Can Hormones Prevent Aging?
(NIA)
Pneumonia
Prevention: It's Worth a Shot (NIA)
Sexuality
in Later Life (NIA)
Shots for
Safety (NIA)
Skin Care
and Aging (NIA)
Stroke:
Prevention and Treatment (NIA)
Principios
del Cerebro: Previniendo la Apoplejia (NINDS)
Taking Care
of Your Teeth and Mouth (NIA)
Talking
With Your Doctor: A Guide for Older People (NIA)
If
You're Over 65 and Feeling Depressed (NIMH)
Older
Adults: Depression and Suicide Facts (NIMH)
In Search of the
Secrets of Aging (NIA)
Alzheimer's
Disease: Unraveling the Mystery (NIA)
Resource
Directory for Older People (NIA)
Don't Lose
Sight of Age-Related Macular Degeneration (NEI)
Age
Page: Age and Alcohol Abuse (NIA/NIAAA)
Arthritis
Advice (NIA)
Questions
& Answers About Arthritis and Rheumatic Disease
(NIAMS
Depression
can Break Your Heart (NIMH) Depresyon
Depression
Research at the National Institute of Mental Health
(NIMH)
http://www.nimh.nih.gov/publicat/depressionmenu.cfm
DEPRESYON-HER KADININ BILMESI GEREKENLER-NIMH
What
to do When a Friend is Depressed: Guide for Students
(NIMH)
Helpful
Facts About Depressive Illnesses (NIMH)
Going to
Extremes: Manic-Depressive Disorder (NIMH)
If
You're Over 65 and Feeling Depressed (NIMH)
The
Invisible Disease---Depression (NIMH)
Let's
Talk About Depression (NIMH)
Older
Adults: Depression and Suicide Facts (NIMH)
Reliving
Trauma: Post-Traumatic Stress Disorder (NIMH)
- http://healthlinks.washington.edu/conditions/depression.html
Depresyon
http://www.medweb.emory.edu/MedWeb/FMPro?-DB=secondaries.FP3&-Format=Secondary.htm&-Lay=Web&-Max=1000&-Op=eq&Index==Neurology:*&-Sortfield=Sec&-Token=Neurology:&-Find Emory Universitesinden Noroloji kaynaklarimiz
http://www.vh.org/Patients/Patients.html
http://www.lib.uiowa.edu/hardin/md/micro.html Mikrobiyoloji kaynaklarimiz
http://www.lib.uiowa.edu/hardin/md/sleepdisorders.html Uyku hastaliklarimiz
http://healthlinks.washington.edu/toolkits/patient.html Sagliginiz hakkinda bilgi
edinebileceginiz tum oteki webler!!!
http://healthlinks.washington.edu/clinical/neurology.html
http://www3.bc.sympatico.ca/me/patientsguide/news.htm http://www3.bc.sympatico.ca/me/patientsguide/ref.htm http://www3.bc.sympatico.ca/me/patientsguide/hdlines.htm Gunun saglik haberleri
basliklari
http://healthlinks.washington.edu/subjects.html Tum hastaliklara gore indeks
http://www.lib.uiowa.edu/hardin-www/electron.html TUM KAYNAKLARIMIZ http://www.lib.uiowa.edu/hardin/md/
http://www.lib.uiowa.edu/hardin/md/neuro.html
http://omni.ac.uk/browse/mesh/detail/C0027765L0027765.html http://www.mic.ki.se/Diseases/c10.228.html
http://www.med.harvard.edu/AANLIB/home.html
Tum beyin atlasi
http://www.neuro.onnet.co.kr/links.html
http://dmoz.org/Health/Conditions_and_Diseases/Neurological_Disorders/
http://www.noah-health.org/english/illness/neuro/neuropg.html http://www.oiti.hu/angol/neuro.htm
http://www.vh.org/CommonProblems/CommonProblems.html
http://www.vh.org/Patients/IHB/Neuro/Neuro.html
http://neurosurgery.mgh.harvard.edu/ http://neurosurgery.mgh.harvard.edu/DiseasesTreated.htm
http://www.pueblo.gsa.gov/results.tpl?id1=16&startat=1&--woSECTIONSdatarq=16&--SECTIONSword=ww
http://nnlm.gov/scr/conhlth/chweb.htm
http://nnlm.gov/scr/conhlth/manualidx.htm
http://www.healthinfoiowa.org/librarians/index.htm
http://www.pslgroup.com/dg/disrefsites.htm
http://www.lib.uiowa.edu/hardin/md/bse.html
Deli dana hastaligi linkleri
www.ruki.org Webimin ana sayfasidir. Lutfen cok iyi
ingilizce bilenler sizler de ilgili kredisi yuksek,guvenilir devlet ve cemiyet
/dernek weblerden arastirin ve tum bilgileri insanlarimizla siz de paylasiniz.