“HAYAT KURTARMAK ICIN
DOKTOR YA DA HEMSIRE OLMANIZ GEREKMEZ, KAN VERIN!”
SAGLIKLIYSANIZ HER 2 AYDA BIR KAN VEREBILIRSINIZ!
PEKI KAN VEREBILMEK ICIN
SAGLIKLI OLMAK NE DEMEKTIR OGRENELIM.
KAN VEREBILIR MISINIZ?
SAGLIKLI VE ASAGIDAKI BELIRTILEN DURUMA UYGUN OLANLAR HER IKI AYDA
BIR KAN VEREBILIRLER!
KAN STOKLARIMIZ NE DURUMDA?
HER IS YERINDE EN AZ SENEDE IKI DEFA KAN VERME KAMPANYALARI
YAPILIYOR MU ULKEMIZDE?
KAN VEREREK KENDINIZE ASLA ZARAR VERME IMKANINIZ YOKTUR!
http://www.kizilay.org.tr KIZILAY
kan@kizilay.org.tr http://www.kizilay.org.tr/mudurlukler_files/Kan_files/__soru_cevap__.asp http://www.kizilay.org.tr/mudurlukler_files/Genclik_files/__sss_gonullu__.asp
http://www.esk-kanmer.org.tr/
Eskisehir Kan Merkezi
http://www.state.oh.us/das/blooddonor/FAQ.html
Sik sorulanlar ve cevaplari-GONULLU KAN BAGISI
http://www.pleasegiveblood.org/index.htm
http://www.hhs.gov/news/press/2001pres/01fsbloodsafety.html
KANDA EMNIYETI ARTTIRMAK http://www.cdc.gov/ncidod/eid/vol4no3/chambrln.htm http://www.fda.gov/cber/blood/bap.htm
http://www.nhlbi.nih.gov/health/pubs/pub_gen.htm
TUKETICILERE-KAN BROSURLERI DAHIL tum brosurler devletten http://www.nhlbi.nih.gov/health/public/blood/index.htm
http://www.aabb.org/All_About_Blood/FAQs/aabb_faqs.htm#Facts
http://www.uvm.edu/~givelife/About_Donating.html
http://www.nhlbi.nih.gov/health/pubs/pub_prof.htm
PROFOSYONELLERE KAN BROSURLERI DAHIL http://www.nhlbi.nih.gov/health/prof/blood/index.htm
http://www.unaids.org/publications/documents/health/blood/bloodtue.pdf
http://www.cdphe.state.co.us/ps/mch/cash/hcc/blood.pdf http://www.unaids.org/publications/documents/index.html
http://www.nhlbi.nih.gov/health/prof/blood/transfusion/logo.htm
http://www.pueblo.gsa.gov/cic_text/health/blood-ss/blood2.htm
http://www.pleasegiveblood.org/tips.htm
LUTFEN KAN VERIN ,ilk defa kan
verenlere ipuclari Kizilhac’tan
http://www.pdxredx.org/pages/red_bloodfacts08.html
http://www.bloodservices.org/publications/options.htm
http://www.bloodbook.com/trans-guide.html http://www.aabb.org/All_About_Blood/Receiving_Blood/receive.htm
kan almak hakkinda…
KAN HAKKINDA NE BILIYORSUNUZ
TESTI- kaynak www.nhlbi.nih.gov/health/public/blood/other/blood_iqq.txt
. Sizce asagidaki sorulara cevap DOGRU mu,
YANLIS mi???
1. Kaninizin sadece yarim kilosu bircok insanin canini kurtarmaga yeter.
2. Kan vermek basit bir islemdir.
3. Simdi tabii kan yerine kullanilabilen suni kan veya
hayvan kani var.
4. Kan bagislama formlarini dogru,tam ve cok durustce doldurmak da kan verme
isleminin onemli bir parcasidir.
5. Kan bagislayarak AIDS veya herhangi bir hastalik
bulasmaz size.
6. Bircok kan bagislayan kisiye para odenmektedir.
7. Kan bagislamak icin en iyisi ailenizden birinin
veya bir arkadasinizin kana ihtiyaci olmasini beklemektir.
8. Bazi insanlara kendilerine verilmek uzere kan
bagislayabilirler ABD de.
9. ABD de ulkenin kan stoklari her zamankinden daha da
emniyetlidir.
10. Senede bir defadan fazla kan vermek sizi
halsiz,guzsuz yapar.
11. Kan verilmesinden
dolayi AIDS olmak riski cok dusuktur.
CEVAPLAR ISE SOYLE;
1. Dogru.
Yarim kilo kan bircok parcaya ayrilmakta ve bircok baska hastanin ihtiyaclarini
karsilamaktadir.Mesela kaninizdaki plateletlar losemili,kan kanseri bir cocuga
yasama sansi verebilir,kirmizi kan hucrelerinizse bir kaza kurbaninin
iyilesmesine sebep olur.Bir tek kan bagisiniz bircok hastaya yardimci olur.
2. DOGRU.Kan
vermek basit ve kolaydir.Kan vermek dort adimda gerceklesir; kayit olursunuz,tibbi
gecmisiniz yazilir,kan verirsiniz ve bir kucuk kapta su,meyva suyu,belki birkac
kraker verilebilir.Gercek kan verme kismi 10 dakikadan az surer ve
acisiz,agrisizdir;sadece ilk baslangicta hafifce igne girmesi soz konusudur.Tum
islem bastan sona,ortalama 45 dakikadir.
3. YANLIS.Insan
kaninin yerine gecen hic bir sey yoktur.Insan kani uretilemez;hayvan kani insan
kaninin yerini tutmaz.Sadece insanlar kan kaynagimizdir.Bugun tibbi
bakimin,tedavilerin cogu saglikli kan veren insanlarin kani ile gerceklesmektedir.Kan
vererek,insanlara yasamayi bagisliyorsunuz;onlara
olumle kalim cizgisindeki yasam hediyenizdir kan vermek.
4. DOGRU.Kan
vermek formlarini durustce doldurmak cok onemlidir.kan vermemesi gerekenler
,kan vermeden once bunu mutlaka soylemelidirler.Donorun,yani kan verecek
kisinin verdigi her turlu bilgi kesinlikle gizlidir,gizli kalir.
5. DOGRU.Kan
vererek AIDS veya oteki hastaliklarin bulasmasi riski yoktur size.Her kan
bagisi icin yepyeni bir igne kullanilmaktadir her defasinda.Siz de bakin;gozlemleyin.Kullanilan
igne atilir.
6. YANLIS. Su
anda ABD de sadece gonulluler saglar kan ihtiyacinin tamamini. Bu da son 10 senede bagislarin inanilmaz derecede
artmasina sebep olmustur.Insanlar para kazanmak icin
degil;mahallesinde,isyerindeki kan vermek toplantilarina,veya kendi ayagi ile
ilgili merkezlere giderek gonullu kan vermege insanlik vazifesi olarak
katilmaktadir her defasinda.
7. YANLIS.Kan
kullanilmadan once bircok testler yapilmaktadir. Acil durumlarda kan
toplamak,test etmek ve arkadaslarindan kan
almak icin asla zaman yoktur.Elde
ihtiyacimiz oldugunda yeterince kan stoku olmasi, sadece ve sadece eger
saglikli donorler sik,muntazam kan verirlerse mumkundur.
8. DOGRU.Onceden
planlanmis ameliyatlarda genellikle sizin onceden kendi kaninizi bagislamaniz
ve gerekirse ameliyatta kullanilmasi mumkundur ABD de.Turkiye’de mumkun mu siz
de arastirin.ABD de hem de ameliyat sirasinda da cerrah bir kesikten kan alip
hastaya tekrar geri verebilir.Her ikisi de otologus kan verme metodlaridir.
Bilinen en emin kan verme sekilleridir ancak kana ihtiyaci olan hastalarin cogu
kendileri icin kan verecek durumda degillerdir.Bu nedenle de SAGLIKLI
INSANLARIN MUNTAZAM,SUREKLI KAN BAGISLARINA IHTIYACIMIZ VARDIR.Kan verebilir
misiniz,doktorunuza sorun.
9. DOGRU. Kan
verilmesinden emniyetsiz,korkulan riskli
kan alinmasi ABD de buyuk oranda azalmistir.Kan toplama merkezleri
surekli kan emniyeti metodlarinin uygulanmasini yenileyerek,uygulayarak kan
stoklarini surekli korumaktadirlar.Mesela ABD ‘de ;
10-YANLIS.Kan
vermek sizi gucsuz,halsiz birakmaz.Vucudunuz asla bagisladiginiz yarim kilo
kani aramaz bile. Saglikli donorler her 8 haftada bir kan verebilirler.Her
donor en az senede iki defa kan verse,ABD ve her ulkenin ulusal kan stoklari
cok guclu olurdu.
11- DOGRU.Kan verilmesi nedenli
AIDS olma riski ABD de cok dusuktur.Gerekli kisilere kan verilmesi hayat
kurtarabilir;iste bu nedenle de faydalari riskinden cok cok
fazladir.Doktorunuza sorun diger sorularinizi. Ya da Turkiye’de http://www.esk-kanmer.org.tr/
Eskisehir Kan Merkezi veya http://kmtd.org/ Kan
Merkezleri ve Transfuzyon Dernegi’ne
mesajla sorun sorularinizi.
Lutfen riskli
davranislar nelerdir, kimler asla kan vermemelidir asagidaki tablolari
inceleyerek ogrenin. Kan vermemesi gereken gruptaysaniz; asla kan vermeyiniz.
TURKIYE’DE HALA
KIZILAY KANLARI % 100 EMNIYETLI VE GARANTILI MIDIR VE NIYELERI MUTLAKA HALKA DA
SURATLE VE ACILEN ACIKLANMALIDIR. INSAN HAYATININ DEGERI VE INSAN SAGLIGI
CAGDAS DUNYADA PARAYLA, TAZMINATLA OLCULEMEZ; AMA KIZILAY, DEVLET BULASIKLI KAN
VERIYORSA HALA HALKA, ACIL KAN IHTIYACI OLANA, VE HIV,HEPATIT B VS BULASMASINA
SEBEP OLUYORSA, KARSILIGINDA TAZMINAT OLARAK VERILEN 60-70-100 MILYAR TAZMINAT
BIR HICTIR. KIZILAYA SORULARINIZI KENDINIZ SORUN VE ILGILI BAKANLIKLAR DAHIL
CEVAP ISTEYIN kan@kizilay.org.tr
http://www.hurriyetim.com.tr/haber/0,,sid~1@w~1@nvid~317130,00.asp Y.O okula neden gidemiyor Turkiye’de?????????????????????
http://www.milliyet.com.tr/2003/09/27/yazar/dundar.html Y.O mu hasta biz mi?
http://www.milliyet.com.tr/2003/09/27/guncel/gun00.html
“62 MILYAR ODEDIK,DAHA NE YAPALIM” Kizilaydan verilen bulasikli kan yuzunden
HIV olan cocuk icin bakan ne demis okuyalim! KIZILAY KANLARI NEDEN EMNIYETLI
DEGIL HALA BIRILERI MUTLAKA VE MUTLAKA ACIKLAMALIDIR ARTIK.
http://www.milliyet.com.tr/2003/09/27/guncel/agun.html
HEPATIT B www.ruki.org/hepatit.htm
http://www.aabb.org/All_About_Blood/FAQs/aabb_faqs.htm
http://kmtd.org/ Kan
Merkezleri ve Transfuzyon Dernegi
http://www.hurriyet.com.tr/hur/turk/00/08/08/turkiye/20tur.htm Kan verene piyango bileti.NewYork’ta 2
kisilik tarih sinirlamasi olmayan sinema bileti vs de veriliyor.
http://www.kanbankasi.gen.tr/frame/aciladd.php3 Acil
Aranan Kanlar
http://www.pleasegiveblood.org/faq.htm
sss,
Kan tiplerinin yuzde sikligi, ABD DE EN COK kimler kan veriyor-ABD de en cok mahallelerdeki
dernek,gruplar vs % 61 , sirketler %
23.2 ve sonra liseler % 5.8, kolejler/universiteler % 5.5 ve sirada askerler % 3.5 var! Bizdekinin tam tersi degil mi?!
http://www.pleasegiveblood.org/tests.htm
Kanlar
ABD de nasil test edilir?
http://www.os.dhhs.gov/topics/blood.html
Kan Emniyeti
http://www.aabb.org/
Amerikan Kan Merkezleri Dernegi, http://www.aabb.org/All_About_Blood/FAQs/aabb_faqs.htm
SSS KAN HAKKINDA HERSEY
http://www.aabb.org/Pressroom/In_the_News/industry_news.htm
HABERLER
http://www.pleasegiveblood.org/links.htm
Linklerle Kan.
http://www.pueblo.gsa.gov/cic_text/health/blood-donor/bloddonr.htm
Kan vermek.
http://www.ama-assn.org/insight/spec_con/patient/pat107.htm
Kanla ve vucuttan
cikan sivilarla olusan hastaliklari onleme AMA webi
http://www.marrow.org/ Ulusal Kemik dokusu
Organizasyonu, ABD DE NASIL DONOR OLUNURUN ADIMLARI
http://www.marrow.org/DONOR/steps_of_donation.html
http://www.nybloodcenter.org
New York Blood Center- NEW YORK KAN MERKEZI , KAN VERIN. EN IYI INSANI TARAFINIZI ORTAYA CIKARIN.BIR INSANA,BIRKAC
INSANA YASAMI HEDIYE EDIN.En az 17 yasinda ve en az 50 kg olan ve son 56 gunde kan vermemis
kisiler kan verebilir (bol su icin, yemeklerinizi yiyin ve son 72 saat icinde
aspirin almayin).
Saglikli insanlar her 56 gunde bir kan verebilirler.
Doktor raporu sunarak ve donorde aranan tum vasiflara uyan 76 yas ve
ustundekiler de kan bagislayabilir.Yaninizda resimli kimlik ve imzanizi
belgeleyen evraklar olmalidir.
Kan
vermeden tum hastalik gecmisiniz hakkinda detayli bilgi istenecek ve bir damla
kaniniz test edilecektir hemoglobin durumu icin( hemoglobin vucudunuzda kanda
tasinan proteindir), nabziniz, tansiyonunuz ve vucut isiniz olculur.
Yarim kilo kadar alinan kani veya plasmayi ,
vucudunuz 24 saat icinde yerine koyabilir. Saglikli bir vucutta 3.2 kg, 5.7kg
kan vardir. (0.4732
lt=1 pint, 8-12 pint der yazida)
Ancak bazi
hastaliklar, durumlar kan vermenize, ya da sizden kan alinmasina hukuken ve
tibben engeldir. En cok bilinenler “Hayat Kurtarmak icin doktor ya da Hemsire Olmaniz Gerekmiyor, Kan
verin “ brosurunde, federal devlet, eyalet ve lokal saglik merkezlerince
birlikte belirlenmis kilavuz bilgiler soyle siralanmaktadir:
|
EN SIK RASTLANAN KAN
VEREMEME GECICI NEDENLERI |
TEKRAR KAN VEREBILMENIZ
ICIN GEREKLI SURE |
|
Herhangi
bir nedenle kendinizi iyi hissetmemek |
Bu
belirtiler gecince |
|
Nezle,
grip, agrili bogaz, solunum yollari enfeksiyonlari, grip |
Belirtiler
gecince, iyilesince |
|
Nefes
alma guclugu, astim nedeniyle nefes alma zorlugu |
Kan
vereceginiz gun bu belirtiler olmamali |
|
Akne
haric kullanilan antibiyotikler |
Enfeksiyon
icin alinmaktaysa, tedavi bittikten iki gun sonra |
|
Akupunktur,
kulaklarda, burunda, ciltte kulakta, burunda vs tum vucutta delmeler
yaptirdiysaniz –piercing |
Kesin
steril sartlarda yapilmissa ok, degilse en az tam bir yil sonra |
|
Dovmeler
(igne ile degil de kamisla dahi yapilmissa; murekkeple ve kamisla yine de
tehlike var) |
Islemden
12 ay sonra |
|
Size kan
verildiginde |
Kan
alisinizdan bir yil sonra |
|
Hamilesiniz |
Dogumdan
6 hafta sonra |
|
Kurtaj
veya dusuklerde |
Ilk 3
aydan (12 haftadan sonra) sonraki buyuklukte kurtaj, dusukte, tam 6 hafta
sonra |
|
Ciddi
yaralanma, ameliyatlarda |
Iyilesme
tamamlaninca |
|
Discide
disleriniz yapilmaktaysa |
Dis
cekimi ve kanal tedavisinden 72 saat sonra |
|
Cinsel
yoldan bulasmis hastaliklar-vd, klamidia, genital herpes, frengi, bel
soguklugu vs olmasi Su
hastaliklar nedeniyle son 12 ay icinde tedavi OLANLAR veya bu hastaliklari
olanlar;frengi, bel soguklugu, klamidiya,genital herpes veya cinsel bulasici
sigiller. Bu sayilan
hastaliklardan biri olanlarla son 12 ay icinde cinsel iliskide bulunanlar |
Teshis ve
tedaviden 12 ay sonra |
|
Siz veya
partneriniz/esinizin son 12 ayda bir kere bile olsa MESLEK OLARAK FUHUS YAPAN
kadin vs ile , parali seks yapmasi vs |
Son
olaydan 12 ay sonra (bu doktora gittiniz,hasta degilsiniz;gerekli testler
yapildi ve/veya tedavi oldunuz;son kontrol testinizde bir sey cikmadiysa demektir) |
|
Kizamik,
kabakulak ve su cicegi |
Hastaligin
VUCUDA Alindigi gunden 3 hafta sonra (Asili ise veya gecmiste bu hastaliklari
gecirdiyse kan verebilir) |
|
Lyme
hastaligi |
Son
belirtilerden veya semptomlardan sonra 6 ay sonra/ tedavi edilmis ama hic
belirtisi, semptomu olmazsa 48 saat sonra |
|
TB-Tuberkuloz,
akciger veremi |
Tedavi
tamamlandiktan sonra |
|
Accutane |
Son dozu
aldiktan bir ay sonra |
|
Asagidaki
surekli kan veremezler listesindeki ilk bes siradaki birisiyle seks yapmis
kisiler |
Son
olaydan 12 ay sonra |
|
Aspirin
aldiysaniz |
Konsantre
Platelets alinacaksa aletle, son dozdan 3 gun sonra |
|
Son 12
ayda kokain koklamissa veya son 12 ayda kokain koklamis birisi ile seks
yapmissa Son 12 ay icinde kokain koklamis, burna cekmis olanlar |
Son
olaydan 12 ay sonra |
|
Bir
hapishanede veya benzeri yerde 72 saatten fazla tutuklu kalmissaniz Tutuklanmis olanlar-halen hapishane veya genclik
tutuklama evlerinde olanlar veya birbirini takip eden 72 saatten fazla
tutuklu kalanlar ve de tutuklanmis birisi ile son 12 ay icinde seksuel
temasiniz olmasi halinde |
Ciktiktan
sonra 1 sene sonra |
http://www.who.int/dsa/cat98/blood8.htm Kanla ilgili Bilgiler WHO dan.
|
EGER ASAGIDAKI DURUMLAR,RISKLI
DAVRANISLAR VE RISKLI DURUMLAR SOZ
KONUSU ISE OMUR BOYU ASLA KAN VEREMEZSINIZ; LUTFEN KAN VERMEYIN
|
Bir kere bile olsa,
damar icine kanunsuz uyusturucu kullandiysaniz;gecmiste veya halen damar icine uyusturucu
yapanlar
|
|
1977 den beri bir kere bile olsa, baska bir erkekle
yatmis, seks yapmis bir erkekseniz |
|
Hemofili hastasiysaniz ve ilgili pihtilasma hastaliklari
olanlar |
|
AIDS virusu olan, HIV testinde bir kere de olsa pozitif
test neticeniz varsa HIV/AIDS li olan birisi ile son 12 ay icinde seksuel
temasiniz olduysa |
|
1977 den sonra, parayla, para icin seks yapan veya uyusturucu kullanan bir
kadin veya erkekseniz |
|
11 yasinizdan sonra herhangi bir tarihte hepatit hastasi
olduysaniz |
|
Bazi cins kanserlerde (DOKTORUNUZDAN arastiriniz,
sorunuz e-maille asagidaki adrese ya da doktorunuza) |
|
MS- MULTIPLE Sclerosis hastaliginda |
|
Myokardial Enfarktus geciren, koroner kalp damari/artery
bypass ameliyati gecirenler |
|
Felc, inme, beyin krizi gecirenler HIV belirti ve semptomlari yasayanlar-gorulenler ki
bunlar;
TECAVUZE
UGRAYAN KURBANLAR
|
|
Babesiosis ve Chagas Hastaligi (arastirin) http://www.cdc.gov/ncidod/dpd/parasites/babesia/default.htm
http://www.cdc.gov/ncidod/dpd/parasites/chagasdisease/default.htm
|
|
Sedef hastaligi icin ‘Tegison” kullananlar |
|
Creutzfeldt-Jacob Hastaligi olanlar(CJD) ve /veya
birinci derecede ailenizde bu hastalik varsa (arastirin) http://www.cdc.gov/ncidod/dvrd/disinfo/disease.htm
http://www.cdc.gov/ncidod/diseases/cjd/cjd.htm
|
|
ILAVETEN,
FEDERAL ABD KILAVUZ BILGILERI ABD DISINDA BAZI ULKELERE GIDEN, YA DA BU
ULKELERDEN GELENLERI BU LISTEYE ILAVE EDEBILIRLER-mesela salginlarin sik
goruldugu varis noktalarindaki ulkeler icin bak http://www.cdc.gov/travel/ Dunyada hangi ulkelerde neler
salgin?Bunlar ve daha baska kaynaklardan toplanan saglik bilgileri
degerlendirilmektedir
.Turkiye hangi ulkeler icin ne onlemler
almistir,almaktadir siz de arastirin, sorun, ogrenin. Su ulkeleri ziyaret etmis veya burada yasamis insanlar:
|
|
http://www.nybloodcenter.org New York Kan Merkezi Organizasyonu-bakiniz daha fazla bilgi icin. http://www.pueblo.gsa.gov/cic_text/health/blood-donor/bloddonr.htm EGER
YUKARDAKI GRUPLARDAN BIRINE GIRIYORSANIZ, LUTFEN KANINIZI BAGISLAMAYINIZ .KANINIZ
ABD DE
ABD DE
TEST NETICELERI NE OLACAK?
http://www.esk-kanmer.org.tr/
Eskisehir Kan Merkezi http://www.cdcnpin.org/ HIV/AIDS, Tuberkuloz ve Cinsel Bulasici
Hastaliklari Onlemek http://www.cdcnpin.org/rellinks.htm
|
Siz
kaninizi bagisladiktan sonra, kan grubunuz test edilir, ayrica hepatit, HIV
(AIDS virusu), HTLV (kan ve sinir
hastaliklarina sebep olabilen bir
virus), frengi ve daha bircok hastalik
icin kaniniz test edilir ve eger bu bahsedilen hastaliklardan birinde
ppozitif netice veren kan kullanilmaz,size haber verilir.Temiz ve hasta olmayan
kan ise sonra da ya bir tek hasta icin
kullanilir, veya parcalara ayrilip
bircok hastada kullanilir. Siz de kaninizi bagisladiktan sonraki 48 saatte bol
su iciniz, ilk 5-6 saatte vucudunuzu zorlayici isler yapmayin, tum
aktivitelerinize aynen devam edebilirsiniz. Siz de bizdeki kan merkezlerinden benzeri bilgiler
alabilirsiniz
http://www.hivtest.org/home.htm 27
HAZIRAN ULUSAL HIV TARAMA TESTLERI OLMA GUNUDUR!!!!!
Kanlarin Hepatit A, B,C vs icin , DIGERLERININ DE tarandigi ulkelerde
kan bagisladiginizda da eger hepatitliyseniz,HIV/AIDS pozitif cikarsa, frengi
vs KANINIZDA BIRSEY CIKARSA vs size soylerler. Kimseye bilgi verilmiyorsa,
bilin ki taranmiyordur.
http://www.pleasegiveblood.org/tips.htm
LUTFEN KAN VERIN ,ilk defa kan verenlere
ipuclari Kizilhac’tan.
http://www.nwtc.org/regulations_standards/default.htm
Organ
ve dokularda
http://www.post-gazette.com/healthscience/19980901donate2.asp ABD de nasil kan verilir?kanun.
http://www.drkoop.com/conditions/blood_donation/page_68_359.asp
KAN
EMNIYETI
http://www.bloodservices.ca/english/blood/involved_concerns.html
Kanada
kan Verenlerin Taranmasini yapan non-profit organizasyon
http://www.bloodservices.ca/english/home_english.html
http://www.themedengine.com/index.htm
den kan urunlerini vs arayin Virtuel
Medical Center’dan –Public health center’dan–Tip arama motoru ve linkler++++
http://www.istabip.org.tr/ Dünya Sağlık Örgütü
'Temiz kan kullanın' uyarısı yaptı (Özgür Bakış)
12 Nisan 2000
Dünya Sağlık Örgütü
(WHO), hastalara temiz olmayan kanın verilmesinin çok ciddi sorunlara yol
açabileceğini belirterek olası kan vericiler konusunda uyarıda
bulundu. WHO, kan vermemesi gereken kişilerin arasında kısa bir
süre önce kulağını deldirtenlerle dövme yaptıranları
da saydı.
Merkezi Cenevre'de
bulunan WHO, sağlıklı insanların gönüllü olarak kan
vermesinin önemini vurgularken gelişmiş ülkelerde hastalara verilen
kanın yüzde 98'inin sağlıklı, gönüllü kan vericilerden sağlandığına
dikkat çekti.
Kan verilen insanlarda
ciddi rahatsızlıklara yol açmamak için bazı gruplardan kan alınmamasının
önemini vurgulayan WHO, kan vermemesi gerekenler arasında AIDS, frengi
gibi kanla bulaşan rahatsızlıkları olan, uyuşturucu
madde kullanan, birden fazla kişi veya hayat kadınlarla cinsel ilişkilerde
bulananların yanısıra, kısa bir süre önce dövme yaptıranlarla
kulağı deldirtenleri de saydı. WHO ayrıca, yukarıda söz
edilen gruplardan insanlarla cinsel teması olanların da kan
vermemesinin gerektiği uyarısını da yaptı. Cenevre
EVLERDE,ISYERLERINIZDE,
HASTAHANELERDE; Vucuttan cikan her turlu salgi ve
siviyi,diski,idrar,salya,kusmuk dahil
kan sizintisini, damlalarinin,birikintinin ustune hemen camasir sulu
solusyon puskurtun-sikin bolca ,en az bir dakika bekleyin sonra da vs kalin
lateks veya poliuretan eldivenle ve cok dikkatli temizleyin-kagit havlularla
alin atin once kaba seyleri.
Sonra da yine 1 OLCU CAMASIR
SUYU+ 9 OLCU SU karisimi ile TEKRAR TEMIZLEYIN. HASTAHANELER, ISYERLERI,
EVLER, UCAKLAR DA DAHIL.Temizlikte kullanilan herseyi de camasir suyu
karistirilmis suda tekrar dezenfekte ediniz-yer sungerleri,bezleri,supurge vs
dahil. http://www2.hepb.org/livingwith.html Hepatitli
birisi ile birlikte yasiyorsaniz neleri bilmelisiniz? Eslere, ailelere
,dezenfekte etmek kurali dahil.
1 OLCU CAMASIR SUYU+9 OLCU SOGUK SU KARISIMLI SPREY SEKLINDE PUSKURTUCU
SISENIZI HER GUN TAZE HAZIRLAYIN VE EL ALTINDA HAZIR BULUNDURUN.HASTA OLAN VEYA OLMAYAN,COCUKLAR DAHIL HERKESI HASTAYMIS GIBI VARSAYIN
VE KAN,KUSMUK,DISKI VS YANI VUCUTTAN CIKAN ,DOKULEN,DUSEN HER TURLU
SIVI,SALGI,KAN USTUNE HEMEN 1 OLCU KOKU
VS VERILMEMIS SAF CAMASIR SUYU+9 OLCU SOGUK SU KARISIMI SOLUSYONU PUSKURTUN.EVLERDE,ISYERLERINDE,SAGLIK
MERKEZLERINDE EL ALTINDA BULUNDURUN..
DEZENFEKTE
ETMEK ILKESI;Insanlara,isyerlerinde,okullarda,yuvalarda
vs basit ve anlasilir kelimelerle gercekleri anlatin.Sizin cocugunuz Hepatit B
tasiyicisi veya HIV li ise soyleyin ki
gerekli onlemler alinsin.Ama sunu da hemen uygun dille anlatin;sadece sizin
cocugunuza degil, zaten tum
cocuklara, tum insanlara
kaza,felaketler,depremler aninda, bir kesik, kanama, kusma,yani vucuttan
herhangi bir sivi, salgi, salya, kan,kusmuk
vs cikmasi halinde heryerde,herkesin almasi gereken en onemli
onlemlerdir bunlar.Herkesin kani vs cok cok dikkatle temizlenmelidir bu
talimatlar dogrultusunda.
CDC ise Amerika’da Bulasici
Hastaliklari Onleme Merkezi olarak herkesin “musterek tum dunyada gecerli
onlemler almasini “ tavsiye ediyorlar.(Ingilizcede tavsiye etmek demek ilgili
rutin uygulanmasi istenen talimatlarin aciklanmasidir.)
Bu su demektir;
1.
Kaza,kanama,diski,kaka,salya,sizinti,kusma
vs aninda vs herkesin kani,salya,tum
vucuttan cikan herturlu sivilari,salgilari sanki enfeksiyonluymus gibi
muamele edilmelidir.
2.
Muhtemelen enfeksiyonlu tum
salgi,sivi,salya,kan,kusmuk vs ile temas etme riskinde olanlar mutlaka eldiven
takmalidirlar ve kesinlikle dezenfekte kurallarini adim adim uygulamalidirlar.(Buna
mesela ucakta dogum olmasi durumu dahil,cocuk parkinda bir cocugun dusup
kanamasi,baska bir cocugun yuvada kusmasi,bir trafik kazasinda bir yarali ,evde
dusen basini carpip kanayan babaniz,asiri kanamali bir kadin, gecelik odunc verdiginiz
bir arkadasinizin reglisi bulasmis olmasi gibi, aniden bayilmis sokakta
rastladiginiz bir yaslinin kusmasi/kanamasi,size bir saatligine birakilmis
arkadas cocugunun dizinin kanamsi vs
gibi bircok senaryo uretilebilir.)
3.
Dokulen,sacilan salgi,sivi,kan vs
yi temizlerken lastik veya lateks eldiven takin.
4.
Her zaman yaninizda,yakininizda 1
olcu saf camasir suyu + 9 olcu soguk su
ilave edilmis ve sprey siseye konmus karisim bulundurun (bahar kokusu vs gibi
ozel kokular ilave edilmemis olan camasir suyu kullanmalisiniz)
5.
Kan,kusmuk veya oteki vucut
salgi/sivilari sizdiysa,dokulduyse hemen o bolgeyi sisenizdeki camasir sulu
karisimla spreyleyin ve tam bir dakika
bekleyin ve sonra kagit pecete vs ile silin,alin,atin.
6.
Eger giysilere,carsafa,havluya vs
evde,hastahanede vs kan vs bulastiysa, yine camasir makinanizda, veya elde ise
lateks eldivenle ve camasir suyu konmus suyla.deterjanla yikanmasi
lazimdir.(iste bu nedenle Amerika’da tum deterjanlarin icinde camasir suyu
vardir zaten!Bu nedenle enfeksiyonlari yok denecek kadar minimuma cektiklerini
soyleyebiliyorlar-cunku yer,vs temizleyen sivi ve tozlar dahil,deterjanlarin
hepsinde camasir suyundaki madde ile mikropsuz,enfeksiyonsuz
yasiyorlar-bulastirmiyorlar.Lutfen acilen bizde de uretin artik!)
7.
Evde kullanilan,eczanelerde
satilan “rubbing alcohol” denen vucut ovmaga yarayan alkol de virusu oldurur
Hepatit B de.
8.
Atmak istediginiz havlu veya oteki
yer bezi,temizleme vs seylerini plastik bir torbaya koyun ve agzini hic
acilmayacak sekilde,emniyetli baglayin,atin.
9.
Ellerinizi bu temizlik islerinden
sonra mutlaka bol su ve sabunla cok detayli yikayiniz bol su altinda.
10. Dezenfekte kurallari
sadece Hepatit B tasiyicilarinin kani, kusmugu,salgi ve vucut sivilari soz
konusu oldugunda degil, HERKESIN KANI,SALGI VE SIVILARI icin uygulanmasi
gerektigini ogrenin,ogretin.
11.
Baskalarina mesela cocugunuzun
Hepatit B tasiyicisi oldugunu soyle soyleyebilirsiniz;”Benim cocuguma da,her cocuga dikkatle bakacaginiz
ve sorumluluk duyacaginiz sekilde muamele ediniz. Cocugumun Hepatit B risk
nedeni olabilecegini biliyorsunuz ama oteki cocuklarin ne riskler tasidigini
bilmiyorsunuz” (zaten kanunlarla kres,yuva yonetimi,cocuk bakiminda tum
bu konular tek tek belirlenmistir toplum sagligini korumak icin.Ulkemizde de bu
kanunlarin cikmasi ,bebek,cocuklarimizin korunmasi icin saglik aktivisti
olunuz!)
www.ruki.org Ruki’den Sizlere Ailemizin Koruyucu Sagligi ana sayfasi
KANSIZ MISINIZ?
SAMPIYONLARA MINERAL=DEMIR
“Kendimi cok yorgun hissediyorum ve her sey sanki gitgide daha da
yavasliyor; yavaslatilmis film gibi.Anemik yani kansiz olabilir miyim?”
Alyuvarlarin, kirmizi kan hucrelerinin onemli bir
kismidir demir ve ozellikle de kosucularda cok onemlidir cunku demir oksijeni
kaslara tasir.Eger demir yoksunu bir beslenmeniz varsa, anemi denen kansizlik
olusabilir sizde.Belirtileri ise halsizlik ve en ufak zorlanmada hizli sekilde
yorgunluktur.Kosucularsa yorulurlar ve daha yavas kosarlar bu nedenle.Kosucular
kansizliga daha yatkindirlar diger atletlere gore cunku;
·
Ayaklarina binen yuk ve agirlik nedeniyle
kosucularin daha cok kan yapici beslenmeye ihtiyaclari vardir
·
Kosucular genellikle bagirsaklarindan gozle
gorulmeyecek kadar kucuk miktarlarda kan ve de dolayisi ile demir kaybederler
·
Terleme ile az miktarlarda demir kaybeder
kosucular.Boylece maraton kosanlar,ozellikle demir tuketimlerine cok dikkat
etmek zorundadirlar.
·
Kadin kosucularsa reglileri nedeniyle daha da fazla
demir kaybederler.Hele de ortalama her kadinin RDA tarafindan gunluk almalari
gereken demir dozunu bile almadiklari gercegini goz onune aldigimizda,kadin
kosucularda erkeklerden daha da fazla kansizlik gorulmesi surpriz degildir.
KANINIZDAKI DEMIRI NASIL ARTTIRIRSINIZ? En iyi kaynak hic yagsiz inek
etidir ve oteki koyu renkli etlerdir;et ne kadar koyu renkli olursa demir
miktari o kadar yuksektir.(Yani tavuk bacaginda, tavuk gogsune gore daha cok
demir vardir)Biftekteki ve oteki hayvan urunlerindeki demir ise, ispanak gibi
otlardan alinan demirden cok daha fazla ,iki misli kolaylikla
emilir.Ispanaktaki demirinse sadece % 3 cu abzorbe edilir=emilir.Ispanak gibi
bitki kokenli yiyeceklerdeki demirin kolay emilmesini saglamak icin
otla/bitki,sebze ile eti-balik veya tavugu karistirin.yani balik ve tavukla
birlikte ispanak yerseniz, hayvani protein nedeniyle ispanaktaki demiri
bunyeniz,bagirsaklariniz daha kolay emer.Yine ayni nedenle, kuru fasulye,nohut
ve mercimeklerdeki bol demiri, az ve yagsiz inek kiymasi ile karistirarak
pisirir ve yerseniz, kurulardaki demiri cok daha iyi ozumlersiniz. http://www.cyberdiet.com/foodfact/vitmins/vitmins.html
C vitamini de demirden
faydalanmanizi arttirir.Mesela hakiki portakal suyu veya bir butun portakal
yemek, demirle takviye edilmis ezme
yulafli,misir gevrekli vs sabah kahvaltilarinda portakal suyu icmek,demirden
faydalanmanizi 2,5 defa arttirir.Bu da C vitaminin zengin oldugu meyva ve
sebzeleri her kahvalti ve de yemekte tuketmeniz gerektigi anlamina gelir.Bunu
yapmak kolaydir;sabahlari portakal suyu icin,veya bir portakal yiyin mutlaka.Demirle takviye edilmis
ekmeginizin /sandovicin arasina birkac koca dilim domates ve
marul/veya taze ispanak koyun oglen,aksamsa bol brokoli ya da C vitamini iceren
o mevsimde ucuz ve bol ne varsa, onu yiyin minik etinizin yaninda bol bol.
En fazla C vitamini kaynagi olan meyvalara ornek;
portakal, greyfurt, kavun, cilek, sebzelerse; brokoli, ispanak, kirmizi, yesil, dolmalik, sivri vs
herturlu biber, domates ve patateslerin, karnabahar her cinsi. http://www.cyberdiet.com/foodfact/vitmins/vitc.html
Genel
olarak rafine edilmemis, islenmemis,cilalanmamis, dogal tahillarda ve
yiyeceklerde ve tum tabii ekmeklerde (beyaz olanlar degil!) cok az demir
vardir;ola demirin de cok azi emilebilir demirdir.Ama icine demir
konmus/karistirilmis tahillar ve bunlardan yapilan yiyeceklerse- kahvaltida
yenen yulaf ezmeleri,misir gevrekleri vs tumu,makarnalar, ekmeklerin tumu- ABD
de cok iyi demir kaynaklaridir.Yiyeceklerdeki etiketleri okumaniz ve icinde
neler var gormeniz,anlamaniz gerekir.
Sut
ve sut urunleri demir acisindan zayif kaynaklardir.Ama peynir,yogurt,sut ve
oteki sut urunleirnden daha fazla protein alirsiniz etlere gore ama et
yiyenlere gore de anemik olma riskiniz artar.
BESLENME DISINDAKI DEMIR KAYNAKLARI-et ve demirle takviye edilmis
kahvaltilik tahillar yemeniz gerekmiyor demir almak icin.Evet, bir elmaya
temiz,yikanmis passiz bir civi saplayin,bir gece kalsin ve sonra ertesi gun yiyin.Veya Asitli
yiyecekleri demirden dokulmus kaplarda pisirmek de ise yarar.Domates sosundaki
demir miktari 3 miligramdan 88 miligrama cikar her ½ kap sosta eger bu sos
demir dokum bir kapta 3 saat pisilirse.Bueski moda pisirme kaplarinda
besinlerden daha fazla faydalanmak da mumkundur boylece bugunku celik
tava,tencerelere gore.(Ama genetik olarak demir fazlaligi olan insanlara
dezavantajlidir).
Multivitaminlerdeki
gibi basit demir takviyeleri almak, demir haplari almak da baska bir
alternatiftir.Veya icine gunluk RDA ihtiyaciniz olan demirin bir ogunde
yenebilecek olan miktarina % 50 veya % 100 demir miktari ilave edilmis
kahvaltilik yemek de cozumdur.Anemikseniz basit bir kan testi ile
anlasilacaktir.Anemikseniz, hamileyseniz,sut
veriyorsaniz,kadinsaniz,sporcuysaniz,kosucuysaniz bu gunde bir adet alinan multivitaninlerin icinde bulunan
demirden daha yuksek miktarlarda demire ihtiyaciniz vardir tedavi icin.ONCE
DOKTORUNUZLA KONUSUN.
ANEMIKSENIZ/KANSIZSANIZ NASIL ANLASILIR?
INSANLARA
GUNLUK TAVSIYE EDILEN RDA DEMIR MIKTARLARI=DOZU;
Anne babalar dikkat! Buyumekte olan
cocuklara buyume sirasinda surekli artan kan hacmine=miktarina yetecek kadar
destekleyici demir gerekir.Eger beslenmeniz demir acisindan yeterli
degilse,cocuklarin demir ihtiyaclari da karsilanmiyor demektir.
GIDALARIN NE KADARINDA KAC MG DEMIR VAR?
Hayvani kaynaklar; 100 gr firinda pismis-yagsiz vs inek/kirmizi ette 3 mg, 100 gr hindi
koyu eti 2 mg, 160 gr light ton baliginda 2 mg, tavuk gogsunun 100 graminda 1
mg, 100 gr balik buharda pismiste 1 mg,1 iri yumurtada 1 mg, 12 iri karideste 2
mg, 19 kucuk midye turlerinde 24 mg. 75 gram inek karacigerde 24.7
mg ,75 gram tavuk cigerinde 7.2 mg
Meyva ve sularinda; Bir su bardagi murdum erik hakiki suyunda 3 mg,4 adet kuru kayisida
1 mg, 10 adet kuru hurmada 1 mg, 1/3 kap kuru uzumde 1 mg.
Sebzelerde; ½ kap
buharda pismis ispanakta 3 mg, ½ kap bezelyede 1 mg, ½ kap pismis brokolide 1
mg.
KURULAR;
1 kap pismis kuru barbunyada 3 mg, ¼ kap tofuda 2 mg, 1 kap bol mercimekli mercimek yemegi veya
corbasinda 3 mg
Tahillar;
% 100 demir takviyeli misir gevregi,yulaf ezmeleri vs kahvaltiliklarin 1
kabinda 18 mg, 1 dilim demir takviyeli ekmekte 1 mg, 1 kap demir takviyeli
makarnada 2 mg.
Otekiler; 25 gram mayada
5 mg, 1 yemek kasigi koyu pekmezde 3 mg.
http://www.cyberdiet.com/foodfact/vitmins/iron.html
Demir kaynaklari ve
degerleri, http://www.cyberdiet.com/foodfact/vitmins/vitmins.html
(Kaynak:Nancy Clark,MS,Rd, Director of Nurtition Services
at Boston-area’s Sports Medicine Brookline.Unlu kitaplari “Sports Nutrition
Guidebook, Spor Beslenmesi Kilavuz kitabi (20 $) http://www.nancyclarkrd.com dan temin
edilebilir. )
http://www.milliyet.com.tr/2000/04/07/haber/hab13.html
Dünya Sağlık Günü, bugün
kutlanıyor. Bu yılın teması “Güvenli
kan benimle başlar"
olarak belirlendi.
Dünya Sağlık Örgütü Genel
Direktörü Gro Harlem Brundtland, Dünya Sağlık Günü
dolayısıyla tüm dünya ülkelerine yayınladığı
mesajda, insanların başkalarının hayatını
kurtarmak için kanlarını cömertçe verdiklerini ve böyle yapmaya devam
edeceklerini belirterek, tüm kan vericilerine teşekkür etti. Brundtland, güvenli kanın, herhangi bir virüs, parazit, ilaç,
kimyasal madde veya alıcıya zarar verebilecek tehlikeli hastalık
yaratacak şeyler içermeyen kan olduğunu kaydetti.
Kan verecek insanların,
sağlıklı ve herhangi bir ciddi hastalık geçirmemiş
olması gerektiğini vurgulayan Brundtland, alıcının
aldığı kandan zarar görmemesi ve vericinin de kan vermekle
herhangi bir risk altına girmemesi gerektiğini bildirdi.
Sağlık
Bakanlığı’ndan yapılan açıklamada da Türkiye’de
çeşitli kan merkezlerinde, yılda bir milyon ünitenin üzerinde kan
toplandığı belirtilerek, batılı ülkelerde toplumun kan
bağışına daha duyarlı olduğu kaydedildi.
http://kmtd.org/ Kan
Merkezleri ve Transfuzyon Dernegi
http://www.milliyet.com/2000/02/25/yasam/yas06.html
5 YIL 3 KILOLUK HAYAT, AIDS
http://www.milliyet.com/2000/03/21/haber/hab08.html AIDS LI AILE 200 MILYAR ISTIYOR.
http://www.milliyet.com.tr/1998/02/25/yasam/yas01.html
Korkunc Ihmal! Kizilaydan alinan kanda
hepatit B ve C cikti .
http://www.cdc.gov/nchstp/hiv_aids/pubs/faqs.htm
AIDS le ilgili sikca sorulan sorular,
cevaplar. http://www.cdcnpin.org CDC, Ulusal
Hastaliklari Koruma ve Onleme Merkezi Atlanta. Kondomsuz temas, kanla
temas vs nedeniyle risk grubunda oldugunuzu dusunuyorsaniz test nasil ve ne
zaman yapilmalidir? HIV
ile savasmaya baslayan antikorlar vucutta normalde ILK 25 gunde,
cogunlukla da 3 ayda, ama ender de olsa bu antikorlar 6 ayda,hatta bazen 12.
ayda da ortaya cikabilmektedir ve
testlerde bunlar faktordur.Dolayisi ile ilk 3 ay icindeki HIV/AIDS testiniz
negatif dahi ciksa, CDC Atlanta 6-12. ayda da mutlaka testin tekrar yapilmasini
tavsiye etmektedir .
http://www.cdc.gov/ncidod/diseases/hepatitis/resource/lbtinfo.htm#11
Hepatit A, B, C,AIDS ve diger cinsel hastaliklardan korunmak icin MUTLAKA SADECE LATEX PREZERVATIF
kullanin.
http://www.vh.org/Patients/IHB/Path/AutoBloodDon.html
Kendi kendinize kan vermek ne demektir? Kendiniz icin ameliyatta vs
kullanilacak kanin 6 hafta onceden itibaren sizin tarafinizdan verilmesidir. En
tehlikesizi! Turkiye’de mumkun mu arastirin.
http://www.vnh.org/FirstAidForSoldiers/fm2111.html
Askeri Ilk Yardim Manueli
www.ruki.org/cinsel.htm HIV ve
AIDS dahil TUM CINSEL HASTALIKLARDAN KORUNMA sayfalarimiz
KAN VE KAN VERMEKLE ILGILI OTEKI KAYNAKLARIMIZ;
http://www.lib.uiowa.edu/hardin/md/hem.html
Kan Hastaliklari kaynaklari
http://www.lib.uiowa.edu/hardin/md/occu.html
MESLEKTE EMNIYETTE OLMAK
http://www.lib.uiowa.edu/hardin/md/environmental.html
CEVRE SAGLIGI
http://www.healthfinder.gov/Htmlgen/HFSrchFT.cfm?Keyword=786&ShowPg=ALL&Population=all&Resource=All
http://www.nih.gov/health/consumer/conkey.htm
http://www.lib.uiowa.edu/hardin/md/
http://healthlinks.washington.edu/conditions/aids.html
HIV/AIDS http://www.lib.uiowa.edu/hardin/md/aids.html
HIV/AIDS
http://healthlinks.washington.edu/conditions/std.html
Cinsel hastaliklariniz tum linklerle http://www.lib.uiowa.edu/hardin/md/std.html
Cinsel hastaliklarimiz
http://healthlinks.washington.edu/toolkits/patient.html
her konuya ulasacaginiz oncelikli weblerimiz http://www3.bc.sympatico.ca/me/patientsguide/ref.htm
http://www3.bc.sympatico.ca/me/patientsguide/links.htm
http://www.lib.uiowa.edu/hardin-www/electron.html#1077
http://www.lib.uiowa.edu/hardin-www/electron.html
http://www.nhlbi.nih.gov/health/public/blood/index.htm
halka-kan ve hastaliklari
http://www.nhlbi.nih.gov/health/prof/blood/index.htm
Doktorlara,profosyonellere- kan ve hastaliklari http://www.nhlbi.nih.gov/health/public/blood/index.htm
http://www.cdc.gov/od/ohs/biosfty/biosfty.htm
http://www.cdc.gov/od/ohs/biosfty/bleachiv.htm
http://wonder.cdc.gov/wonder/prevguid/tp_00111.shtml
http://wonder.cdc.gov/wonder/prevguid/tp_00112.shtml
http://wonder.cdc.gov/wonder/prevguid/tp_01644.shtml
http://wonder.cdc.gov/wonder/prevguid/tp_00121.shtml
http://wonder.cdc.gov/wonder/prevguid/p0000215/p0000215.asp
http://wonder.cdc.gov/wonder/prevguid/m0049727/m0049727.asp
http://www.pueblo.gsa.gov/cic_text/health/blood-ss/blood2.htm
KANDA EMNIYET GELISMELERI http://www.cdc.gov/ncidod/eid/vol4no3/chambrln.htm
http://dev.healthfinder.gov/search/default.asp?ct=HFDocs&so=Rank%5Bd%5D%2CDocTitle&doclang=1&page=1&ct=hfDocs&q1=BLOOD+DONATION+FACTS
KANLA ILGILI BILMENIZ GEREKENLER WEBLERI
http://www.nhlbi.nih.gov/health/public/blood/other/blood_iq.txt
KAN HAKKINDA NELERI BILYORUZ TESTI
http://dev.healthfinder.gov/search/default.asp?ct=HFDocs&so=Rank%5Bd%5D%2CDocTitle&doclang=1&page=1&ct=hfDocs&q1=BLOOD+DONATION+
Kan vermek linkleri
http://www.cdc.gov/epo/dphsi/PHS/infdis.htm
ABD DE ULUSAL OLARAK RAPOR EDILEN BULASICI HASTALIKLAR LISTESI
http://www.lib.uiowa.edu/hardin/md/aids.html
HIV ve AIDS virusu
kaynaklarimiz Harding’den.
www.ruki.org/hepatit.htm Hepatit A,B,C den Korunmak ve Mucadele-ayni zamanda cinsel bulasici
hastaliktir da. Karacigerimiz, Siroz,Karaciger Kanserinin hepatitle alakasi!
http://www.cdc.gov/health/environm.htm
Cevre sagligi-felaketlerde sagligimiz
www.ruki.org/cinsel.htm Cinsel sagligimiz- AIDS dahil cinsel
bulasici hastaliklardan korunmak,onlemek bilgilerimiz
Wednesday, July 07, 1999 ruki@ruki.org
http://www.ruki.org Webimizin
ana sayfasidir.